-
Czego słuchasz w tej chwi...
Forum: Inne tematy związane z muzyką
Ostatni post: bonaparte
31-10-2026, 2:41
» Odpowiedzi: 1,262
» Wyświetleń: 114,920 -
Nerwica
Forum: Zdrowie
Ostatni post: Siwy
18-10-2026, 23:16
» Odpowiedzi: 6
» Wyświetleń: 1,607 -
Najgorsze filmy czyli to ...
Forum: Pozostałe hobby
Ostatni post: bonaparte
19-09-2026, 21:37
» Odpowiedzi: 21
» Wyświetleń: 2,077 -
Brak komarów
Forum: Zwierzęta
Ostatni post: bonaparte
26-07-2026, 18:56
» Odpowiedzi: 0
» Wyświetleń: 180 -
Jak ochłodzić mieszkanie
Forum: Moda/ uroda/ wnętrze
Ostatni post: bonaparte
02-07-2026, 21:53
» Odpowiedzi: 2
» Wyświetleń: 233 -
Jaką książkę ostatnio prz...
Forum: Pozostałe hobby
Ostatni post: bonaparte
30-06-2026, 22:56
» Odpowiedzi: 263
» Wyświetleń: 31,135 -
Koniec wojny na Ukrainie!
Forum: Polityka/ historia
Ostatni post: Siwy
20-06-2026, 23:39
» Odpowiedzi: 41
» Wyświetleń: 2,878 -
Mocne uderzenie
Forum: Inne tematy związane z muzyką
Ostatni post: Traf
15-06-2026, 22:45
» Odpowiedzi: 189
» Wyświetleń: 13,019 -
Kielce
Forum: Sport/ turystyka/ pojazdy
Ostatni post: bonaparte
02-06-2026, 20:01
» Odpowiedzi: 44
» Wyświetleń: 3,058 -
W co teraz grasz czy będz...
Forum: Pozostałe hobby
Ostatni post: bonaparte
30-05-2026, 14:18
» Odpowiedzi: 56
» Wyświetleń: 3,763
- Postów na forum:180,507
- Wątków na forum:6,196
- Użytkownicy:3,259
- Najnowszy użytkownik:lelumblue@gmail.com
Co myślicie o estakadach, czy to dobre rozwiązanie dla kierowców?
Temat przeniosłam z gryfa hybrydy z 6 czerwca, tamtego roku.
Wczoraj miałam przyjemność usiąść ponownie za kółkiem, przejechałam się pierwszy raz nową estakadą Kwaśniewskiego.
Dziś mogę stwierdzić, że nie mam pojęcia na co wydali te wszystkie miliony!
Ludzie pieszo szybciej się poruszali niż samochody w korkach, dosłownie wyprzedzali auta stojące na pięknej estakadzie
Kwaśniewskiego, istny koszmar!
Co to ma być u licha?! Zrobili dwupasmówki i to wszytko a korki mam wrażenie, że się zwiększyły a nie pomniejszyły.
Po kij w ogóle są budowane takie estakady, przecież to największe zagrożenie w czasie jakiegoś kataklizmu!
W czasie gdyby zdarzyła się jakaś katastrofa to wszyscy w samochodach, są jak sardynki w puszce, bez najmniejszej
możliwości ucieczki bo żeby jeszcze na dole była woda, to można zaryzykować, skacząc ale tam jest beton!
Na przodzie jak i na końcu estakady jest krzyżówka ze światłami.
To tam, zwłaszcza przy stoczni, powinni zrobić dodatkową drogę na pierwszym miejscu. Taką aby samochody ze stoczni
nie tamowały przejazdu.
Ćwiczenia oczu odgrywają szczególną rolę nie tylko dla ludzi mających różnego rodzaju wady wzroku, ale również dla tych, który dużo czytają, bądź spędzają dużo czasu przed monitorem komputera.
Gimnastyka powoduje rozluźnienie napięcia akomodacyjnego oka i zapobiega zmęczeniu, a dzięki temu wpływa pozytywnie na samopoczucie. Ćwiczenia takie zarówno relaksują, jak i wzmacniają mięśnie oka.
Wiele osób ma nawyk nadmiernego skupiania wzroku na ekranie monitora czy książki. Prowadzi to do zmęczenia mięśni, które utrzymują gałkę oczną w jednym położeniu oraz do wysuszania oka, gdyż w takich momentach zwykle rzadziej się mruga. Wystarczy proste ćwiczenie, które odpręży oko i pomoże zadbać o jego dobrą kondycję.
Patrzenie w dal
Unieś wzrok powyżej ekranu monitora i popatrz na przedmioty znajdujące się za nim. Następnie przenieś wzrok dalej, najlepiej za okno, na drzewa czy niebo (rekomendowana jest zieleń, które działa relaksująco na oko);
Po krótkiej chwili przenieś wzrok z powrotem na ekran monitora. Zamrugaj, by nawilżyć oko;
Czynność powtórz trzy razy.
Poprawa akomodacji oka
Ustaw palec lub ołówek na odległość około 20 cm od oczu. Uważnie na niego popatrz, po czym szybko przenieś wzrok na przedmiot położony dalej;
Zamknij oczy na 10 sek po czym otwórz i mrugaj przez minutę. Mruganie poprawia stopień nawilżenia oczu.
Niezmiernie sprzyjające dla naszych oczu są ruchy wykonywane przez gałkę oczną. Te ćwiczenia, prócz korzystnego wpływu na oczy, usuwają również sztywność karku. Nie są one wskazane dla osób z wysoką krótkowzrocznością.
Ruchy wahadłowe gałek ocznych - mając zamknięte oczy, wyobraź sobie wahadło, które w wolnym tempie wprawia się w ruch o dużej amplitudzie. Głową wykonuj swobodne wahania, śledząc wzrokiem ten wyimaginowany ruch.
Ósemki - oczy mogą wykonywać ruchy po torze wyobrażonej ósemki, bez poruszania głową.
Ruchy gałek ocznych w płaszczyźnie poziomej – usiądź wygodnie przed ścianą, powoli i bez poruszania głową przenoś wzrok w lewą stronę, następnie wracaj do patrzenia przed siebie. Potem przesuwaj wzrok w prawą stronę i znów wracaj do pozycji wyjściowej.
Ruchy gałek ocznych w płaszczyźnie pionowej – usiądź w pokoju i skieruj wzrok na sufit. Powoli, nie poruszając głową, przenoś wzrok z sufitu i patrz przed siebie, by po chwili przesunąć spojrzenie w dół. Po sekundzie powróć do patrzenia przed siebie.
Ruchy gałek ocznych po okręgu - ćwiczenie polega na wodzeniu wzrokiem po okręgu, bez ruszania w tym czasie głową. Każdy cykl ruchu zakończ spojrzeniem przed siebie.
Ruchy gałek ocznych zbieżne – jest to nieco trudniejsze ćwiczenie, wymagające większego skupienia. Wyciągnij przed siebie rękę i prowadź palec wskazujący w kierunku oczu, śledząc jego ruch wzrokiem. Kilkukrotne powtórzenia tego ćwiczenia przedzielaj przykładaniem dłoni do oczu.
Konsultacja medyczna: dr Katarzyna Kaszuba-Bartkowiak
Potas jest pierwiastkiem chemicznym pochodzącym z grupy metali alkaicznych w układzie okresowym. Potas został odkryty i wyodrębniony przez sir H. Davy w 1807. Polską nazwę „potas” zaproponował Filip Walter.
Funkcje potasu
Potas wspólnie z chlorem i sodem tworzy główne sole organizmu, czyli elektrolity, które w zasadniczy sposób wpływają na bilansy płynów ustrojowych.
stanowi składnik elektrolitów,
jest niezbędny do zachowania bilansu wody i podczas syntezy białek,
obniża ciśnienie krwi i zapobiega nadciśnieniu,
odgrywa istotna rolę przy regulacji rytmu serca,
niezbędny do zachowania prawidłowych funkcji nerwów i mięśni,
wspomaga dostarczanie tlenu do mózgu,
współdziała podczas transportu dwutlenku węgla poprzez czerwone ciałka krwi,
bierze udział w usuwaniu z organizmu produktów przemiany materii.
Niedobór potasu
Dostarczenie zbyt małej ilości tego pierwiastka do organizmu może powodować:
zmęcznie, senność, stany splątanie,
zawroty głowy, wymioty, osłabienie organizmu,
zatrzymywanie wody w organizmie,
zmniejszenie kurczliwości mięśnia sercowego,
osłabienie mięśni oraz paraliż.
Nadmiar potasu
Jeśli dostarczymy do organizmu dawkę potasu znacznie przewyższającą nasze zapotrzebowanie na ten pierwiastek mogą pojawić się zaburzenia:
apatia umysłowa,
osłabienie mięśni,
zaburzenia pracy nerek,
owrzodzenie jelita cienkiego,
zatrzymanie akcji serca.
Źródła potasu
Dzienne zapotrzebowanie na potas:
dzieci (1 - 3 lata) - 3 000 [mg]
dzieci (4 - 8 lata) - 3 800 [mg]
młodzież - 4 500 [mg]
dorośli - 4 700 [mg]
Tabela: Zawartość potasu w poszczególnych produktach (na 100g produktu) w [mg]:
Produkt- [mg]
Suszone morele 1 650
Migdały 780
Orzechy włoskie 480
Ziemniaki 450
Musli 400
Banan 400
Wędliny 250 - 400
Brokuły 380
Melon 380
Mięso 250 - 350
Ryby 300
Pomidor 250
Chleb 150
Mleko 140
Jajko 133
Ogórek 125
Jeżeli chodzi o witaminy P, U, T i L1 to obecnie nie zalicza się ich raczej do grupy witamin. Warto jednak wspomnieć o ich właściwościach i wpływie na organizm
Witamina P
Witamina P posiada strukturę organiczną podobną do innych witamin, choć zaliczanie jej do tej grupy jest często kontrowersyjne.
Funkcje witaminy P
Witamina P odpowiada za zmniejszenie przepuszczalności naczyń krwionośnych, poprawę przepływu krwi w naczyniach wieńcowych i obniżanie ciśnienia - wspomaga też leczenie miażdżycy. Ma też działanie antyoksydacyjne i przeciwobrzękowe.
Niedobór i nadmiar witaminy P
Brak witaminy P powoduje kruchoć naczyń krwionośnych oraz skłonność do powstawania obrzęków i krwawych wybroczyn. Jeżeli chodzi o nadmiar to do tej pory nie stwierdzono objawów zatrucia tą witaminą.
Źródła witaminy P
Witamina P występuje w aronii, czarnej porzeczce i owocach cytrusowych. Można ją też spotkać w pomidorach i papryce.
Witamina L1
Witamina L1, czyli kwas antranilowy, obecnie nie zaliczna już do witamin z uwagi na małe znaczenie dla zdrowia i życia człowieka. Ma za to działanie przeciwzapalne i przeciwdepresyjne - poprawia samopoczucie dzięki poprawie syntezy tryptofanu i serotoniny. Stosuje się ją w stanach lękowych i depresyjnych oraz przewlekłych chorobach włosów i skóry. Nie stwierdzono hipowitaminozy w przypadku tej witaminy. Obecnie stosuje się ją głównie w przemyśle.
Witamina T
Na dzień dzisiejszy nie ustalono dokładnej struktury chemicznej witaminy T a określanie jej jako niezbędnej do funkcjonowania organizmu jest kontrowersyjne. Podawana jest celem zwiększenie krzepliwości krwi oraz pobudzenia procesów krwiotwórczych. Występuje w ziarnach sezamu i żółtkach jaj. Nie stwierdzono toksyczności tej witaminy.
Witamina U
Witamina U była niezwykle popularna w latach 70-dziesiątych. Niewiele jest informacji na temat witaminy U, wiadomo, że odgrywa ważną rolę przy gojeniu owrzodzeń, osuszaniu wrzodów i łagodzi objawy nieżytu żołądka poprzez hamowanie nadmiernego wydzielania soku żołądkowego. Nie stwierdzono skutków niedoboru czy toksyczności oraz nie okroślono zalecanej dawki. Występuje naturalnie w soku z kapusty.
Witaminę K możemy podzielić na witaminę K1 i witaminę K2. Witamina K1 to jasnożółta ciecz o temperaturze topnienia 20°C. Jest rozpuszczalna w tłuszczach, odporna na działanie wysokich temperatura, ale wrażliwa na działanie promieni UV. Witamina K2 ma podobne właściwości fizyczne, ale topi się w 54°C. Witaminy typu K nie są toksyczne nawet w dużych dawkach.
Funkcje witaminy K
uczestniczy w produkcji czynnika przeciwkrwotocznego,
zapewnia krzepliwość krwi i zatrzymuje krwawienie,
zmniejsza nadmiar krwawienia podczas miesiączki,
działa przeciwzapalnie i przeciwbólowo,
ma właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne,
bierze udział w formowaniu tkanki kostnej,
hamuje rozwój raka niektórych organów np. piersi, jajnika, żołądka, wątroby, nerek.
Niedobór witaminy K
powoduje słabą krzepliwość krwi,
pojawienie się krwotoków (nos, układ moczowy, przewód pokarmowy),
problemy z gojeniem się ran,
skaza krwotoczna u noworodków,
niekorzystnie wpływa na mineralizację kości.
Nadmiar witaminy K
wpływa niekorzystnie na pracę wątroby,
niedokrwistość,
poczucie gorąca i nadmierna potliwość.
Źródła witaminy K
Dzienne zapotrzebowanie na witaminę K wynosi w przypadku dzieci 1 mg (1 000 µg), a dorosłych 4 mg (4 000 µg). Na wchłanianie witaminy K i przedwczesne jej wydalanie z organizmu ma wpływ - nadużywanie leków (środki przeciwbólowe, antybiotyki), zanieczyszczone powietrze oraz środki konserwujące dodawane do żywności.
Tabela: Zawartość witaminy K w poszczególnych produktach (na 100g produktu) w [µg]:
Produkt [µg]
Szpinak 350
Brukselka 230
Brokuły 210
Sałata 200
Kalafior 80
Ogórki 30
Pomidory 10
Informacja dodatkowa: doskonale na pobudzanie naturalnej produkcji witaminy K przez bakterie w jelicie grubym wpływa spożywanie kefirów lub jogurtów między posiłkami.
Witamina F to zespół wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT). Związki w nich zawarte stanowią budulec komórek, wchodzą w skład błon komórkowych, podnosząc ich trwałość. W skład witaminy F wchodzi odpowiednia proporcja kwasów tłuszczowych: omega 3, omega 6, omega 9, omega 19, omega 23. Kwasy omega 19 i 23 mogą być samodzielnie syntetyzowane przez człowieka, natomiast trzeba zapewnić odpowiednie proporcje pozostałych.
Funkcje witaminy F
pobudza regenerację nabłonka i tkanki łącznej,
korzystnie wpływa na stan skóry i włosów,
chroni wątrobę oraz nerki przed stłuszczeniem i marskością,
przyspiesza spalanie tłuszczów i przyczynia się do obniżenia masy ciała,
hamuje zmiany zwyrodnieniowe i rogowacenie gruczołów łojowych,
przyspiesza produkcję żółci,
zapobiega odkładaniu się złogów nabłonkowo - organicznych w drogach żółciowych i moczowych,
zwiększa płodność.
Niedobór witaminy F
Nidobór witaminy F ma wpływ na wiele problemów skórnych związanych z trwałością błon komórkowych:
zaczerwienienie i zmiany skórne, suchość, łuszczenie się naskórka,
nadmierny łojotok,
pękanie warg i kącików ust,
stany zapalne dziąseł i języka,
wypadanie włosów, łamliwość paznokci oraz plamki na płytkach,
przewlekłe stany zapalne spojówek i powiek,
skłonność do wyprysków i trądziku,
Mogą też wystąpić krwotoki z nosa, zaburzenia w wytwarzaniu plamników i zaburzenia płodności oraz bolesne miesiączki.
Nadmiar witaminy F
Nie ma informacji na temat szkodliwości witaminy F przyjmowaniej w zbyt dużych dawkach.
Źródła witaminy F
Witamina F naturalnie występuje w olejach (z pestek dyni, migdałowym, arachidowym, lnianym, słonecznikowym), tranie, oliwie z oliwek. Można ją znaleźć w kiełkach pszenicy, nasionach dyni, pestkach słonecznika czy migdałach i sporo jest też w rybach morskich. Najlepszą proporcję kwasów omega zawiera olej lniany.
Dzienna dawka wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (witamina F) powinny stanowić około 10% codziennej diety co stanowi od 7 do 16 gramów - to 2 łyżki oleju lub 12 łyżek nasion słonecznika.
Witamina E to grupa związków chemicznych, do której zaliczają się tokoferole i tokotrienole. Jest ona stosowana jako dodatek do żywności, pod nazwą E306 (oprócz tego syntetyczne tokoferole występują pod numerami E307 - 309). Jest kluczowym przeciwutleniaczem występującym w komórkach, zalicza się ją do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Dla ludzkiego organizmu najistotniejszą rolę odgrywa α-tokoferol.
Funkcje witaminy E
jako główny antyoksydant chroni komórki przed utleniaczami,
chroni organizm przed szkodliwym działaniem wolnych rodników,
wzmacnia ściany naczyń krwionośnych i ochrania czerwone krwinki przed przedwczesnym rozpadem,
uczestniczy w zaopatrywaniu komórek w składniki odżywcze,
obniża poziom cholesterolu,
zapobiega żylakom,
oddziałuje na prawidłową budowę mięśni oraz pomaga likwidować nocne skurcze łydek,
chroni skórę przed uszkodzeniami spowodowanymi promieniowaniem UV,
działa wspomagająco podczas leczenia męskiej bezpłodności, miażdżycy, zaburzeń mięśniowych oraz chorób serca,
zwiększa potencję i wpływa na przedłużenie żywotności plemników,
działa wspomagająco podczas leczenia trądziku, blizn, grzybicy.
Skutki niedoboru witaminy E
Jest to niezwykle powszechnie występująca witamina, więc bardzo rzadko może pojawić się jej niedobór w organizmie. Jeśli jednak wystąpi awitaminoza E może spowodować:
osłabienie koncentracji i rozdrażnienie
zaburzenia funkcjonowania i osłabienie mięśni szkieletowych,
osłabienie układu odpornościowego i mechanizmów obronnych skóry,
odwodnienie naskórka i wiotczenie cery,
rogowacenie i wczesne starzenie się skóry,
niedokrwistość,
wzrost ryzyka wystąpienia chorób sercowo - naczyniowych,
bezpłodność,
Skutki przedawkowania witaminy E
Witamina E nie jest toksyczna dlatego z hiperwitaminozą w tym przypadku spotykamy się bardzo rzadko. Przyjmując witaminę E w dawekach wielokrotnie przewyższających dzienne zapotrzebowanie możemy spodziewać się objawów typu:
zmęczenie,
osłabienie,
bóle głowy i mięśni,
zaburzenia widzenia.
Źródła witaminy E
Jest to witamina powszechnie występująca w różnego rodzaju produktach żywnościowych. Dzienne zapotrzebowania wynosi około 10 mg, dzieci potrzebują mniej (od 4 do 7 mg - w zależności od wieku), kobiety karmiące około 14 mg.
Tabela: Zawartość witaminy E w poszczególnych produktach (na 100g produktu) w [mg]:
Produkt [mg]
Olej słonecznikowy 75
Olej sojowy 69
Migdały 29
Margaryna 23
Orzechy 20
Masło 2,8
Jajko 1,2
Mleko 0,1
Ciekawostki
podczas suplementacji tą witaminą należy przyjmować ją codziennie o tej samej porze,
oleje tłoczone na zimno mają w swoim składzie większe ilości witaminy E niż te produkowane przemysłowo.
Ludzki organizm syntezuje witaminę D pod wpływem światła słonecznego. Jest to witamina rozpuszczalna w tłuszczach, a co za tym idzie może być magazynowana w ludzkim organizmie i niezwykle rzadko pojawiają się jej niedobory. Wpływa głównie na działania fizjologiczne: gospodarka wapniowo - fosforanowa, prawidłowa struktura i funkcje kośćca. Witamina D występuje w dwóch postaciach: D2 - występuje w drożdżach i organizmach roślinnych i D3 - w organizmach zwierzęcych.
Funkcje witaminy D
wpływa na mineralizację kości i funkcjonowanie układu kostnego,
decydując o właściwym stanie kostek ucha wewnętrznego,
działa na komórki szpiku kostnego,
odpowiada za gęstość i stan uzębienia,
reguluje gospodarkę wapniowo - fosfornową,
reguluje wydzielanie insuliny i wpływa na poziom cukru we krwi,
wspomaga system immunologiczny,
działa przeciwbakteryjnie,
zapobiega powstawaniu nowotworów – okrężnicy, piersi, prostaty, chłoniak nieziarniczy,
korzystnie wpływa na układ nerwowy, skurcze mięśni i serca.
Niedobór witaminy D
Niedobór witaminy D w organizmie może być spowodowany zbyt niskim jej spożyciem połączonym z małą ekspozycją na działanie promieni słonecznych (UVB). Skutki niedoboru witaminy D w organizmie to:
ogólne osłabienie organizmu i zmniejszenie odporności,
osłabienie i wypadanie zębów,
stany zapalne skóry,
zapalenie spojówek,
wzrost ryzyka powstania komórek nowotworowych,
dysfunkcje układu nerwowego i mięśniowego,
u dzieci i niemowląt powoduje krzywicę,
u osób dorosłych oraz kobiet w ciąży i karmiących może prowadzić do odwapnienia i rozmiękczenia kości,
u osób w podeszłym wieku przyczynia się do powstania osteoporozy,
Nadmiar witaminy D
Witamina D nie należy do witamin toksycznych dlatego rzadko mamy doczynienia z hiperwitaminozą. Do przedawkowania witaminy D dochodzi przy przekroczeniu 50 tys. IU na dobę, wtedy mogą się pojawić objawy typu:
bóle głowy, brzucha, oczu,
bóle szczęk, stawów i mięśni,
osłabienie i szybkie męczenie się,
nudności i wymioty, brak apetytu oraz utrata wagi ciała,
biegunka, wzmożone oddawanie moczu,
u dzieci opóźnienia w rozwoju psychomotorycznym.
Źródła witamy D
Dzienne zapotrzebowanie na witaminę D to dla dorosłych 5 µg, dla dzieci i kobiet w ciąży oraz karmiących 10 µg gdzie 1 µg to około 40 IU (j.m.).
Tabela: Zawartość witaminy D w poszczególnych produktach (na 100g / 100 ml produktu) w [µg] i [IU]:
Produkt [µg] [IU]
Śledź 25 1 000
Makrela 24 960
Łosoś 12 480
Tuńczyk 6 240
Żółtko jajka 1,4 54
Ser żółty do 0,8 do 30
Pokarm kobiecy do 0,2 do 8
Informacja dodatkowa: niektóre produkty spożywcze są specjalnie wzbogacane o witaminę D stąd mogą w nich występować wyższe dawki niż normalnie. W Polsce witaminę D (także witaminę A) dodaje się do margaryny.
Witamina C zwana też kwasem askorbinowym jest pochodną glukozy. To witamina rozpuszczalna w wodzie, nietrwała - wrażliwa na działanie tlenu i wysokich temperatur. Wszelkie suszenie, solenie czy stosowanie środków do konserwowania przetworów niszczą witaminę C. Odkrycie wpływu witaminy C na człowieka powiązane było z chorobą dotykającą marynarzy - szkorbutem. Dieta marynarzy podczas rejsów pozbawiona była świeżych warzyw i owoców (źródeł witaminy C), co prowadziło do choroby, dopiero uzupełnienie jej o kwaszoną kapustę i owoce cytrusowe (bogate w witaminę C) poprawiły sytuację.
Symbole do oznaczania związków kwasu askrobiowego stosowanego w przemyśle spożywczym jako przeciwutleniacza.
E300 – kwas askorbinowy
E301 – askorbinian sodu
E302 – askorbinian wapnia
E303 – askorbinian potasu
E304 – estry kwasów tłuszczowych i kwasu askorbinowego
[center]![[Obrazek: 2eulhly.png]](http://i44.tinypic.com/2eulhly.png)
Struktura kwasu askrobiowego - witamina C, Źródło: Wikipedia[/center]
Funkcje witaminy C
zwiększa odporność organizmu (mniejsze ryzyko przeziębień i krótszy czas ich trwania),
wpływa na wytwarzanie i zachowanie kolagenu (służy do produkcji tkanki łącznej),
przyspiesza gojenie ran i zrastanie kości,
hamuje tworzenie się sińców, powstawanie krwotoków czy krwawienia z dziąseł,
odpowiada za sprawne funkcjonowanie układu krwionośnego i serca, obniża ciśnienie krwi,
chroni przed miażdżycą i odkładaniem się cholesterolu,
poprawia przyswajalność żelaza, uczestniczy w regeneracji witaminy E,
działa jako przeciwutleniacz (wychwytuje wolne rodniki),
chroni organizm przed zmianami nowotworowymi.
Niedobór witaminy C
Najpoważniejszym zagrożeniem związanym z brakiem witaminy C w organizmie jest szkorbut. Ze szkorbutem wiążą się zaburzenia w pracy układu krwionośnego, samoistne krwawienia, uszkodzenia naczyń krwionośnych, obrzęk i krwawienie z dziąseł. Możliwe jest również wypadanie zębów. Ostatecznie może on prowadzić do śmierci.
Na szczęście szkorbut związany jest z długotrwałym (około 70 dniowym) brakiem witaminy C w organizmie. Co jest raczej niemożliwe przy stałym dostępie do pokarmu w tym warzyw i owoców. Inne zaburzenia związane z brakiem witaminy C to:
zaburzenia w produkcji kolagenu, co przekłada się na wolniejsze gojenie się ran,
zmniejszona odporność na infekcje (częstsze i dłuższe przeziębienia),
bóle mięśniowe i stawowe, zmęczenie, apatia, brak apetytu, schorzenia żołądka i zapalenie błony śluzowej.
Nadmiar witaminy C
Witamina C nie jest toksyczna, jednak jej nadmiar może prowadzić do powstawania kamieni nerkowych. Może też wywołać dolegliwości żołądkowe, nudności i wymioty, biegunkę czy wysypkę na skórze. Najczęściej jednak nadmiar witaminy C wydalany jest z moczem.
Źródła witamy C
Dzienna dawka witaminy C to: 70 [mg]. Zawartość witaminy C w poszczególnych produktach (na 100g produktu) w [mg]:
Produkty [mg]
Czarna porzeczka 185
Czerwona papryka 144
Brukselka 94
Zielona papryka 91
Kalafior 69
Szpinak 68
Truskawki 66
Kapusta czerwona 54
Cytryny 50
Pomarańcze 49
Pomidory 23
Kapusta kwaszona 16
Produkty o niskiej zawartości [mg]
Jabłka 9
Ogórki 8
Cebula 6
Gruszki 5
Śliwki 5
Ciekawostki
większe zapotrzebowanie na witaminę C występuje u osób starszych, osób palących, kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz stosujących środki antykoncepcyjne,
wysoka dawka witaminy C może spowodować sfałszowanie wyników badań laboratoryjnych: krew, mocz, hemoglobina, poziom cukru we krwi,
witamina C niszczona jest przez tlenek węgla, który zawarty jest w zanieczyszczonym miejskim powietrzu.
Witaminy B stanowią grupę witamin rozpuszczalnych w wodzie, co oznacza że nie mogą one w żaden sposób być magazynowane w organizmie. Są niezwykle istotne dla prawidłowego metabolizmu człowieka. Pełnią też inne ważne funkcje w naszym organizmie:
Funkcje witaminy B
wspomagają układ nerwowy,
wpływają na pracę układu krwionośnego,
uczestniczą w procesach utleniania,
działają pozytywnie na samopoczucie,
Ich niedobór w organizmie może powodować wiele skutków ubocznych. Poniżej znajdziemy podział na poszczególne witaminy, warto zapoznać się z ich wpływem na organizm oraz skutkach niedoboru lub nadmiaru.
Podstawowe witaminy z grupy B
Witamina B1 – tiamina,
Witamina B2 – ryboflawina,
Witamina B3 – niacyna (witamina PP),
Witamina B6 - pirydoksyna,
Witamina B7 - biotyna (witamina H),
Witamina B9 - kwas foliowy,
Witamina B12 - kobalamina.
Mniej znane witaminy z grupy B
Witamina B4 - cholina,
Witamina B5 - kwas pantotenowy,
Witamina B8 - inozytol,
Witamina B13 - kwas ortowy,
Witamina B15 - kwas pangamowy.
Każda z nich pełni w organizmie określone funkcje i powodują niekorzystne skutki w wypadku nadmiaru lub niedoboru. Ludzki ustrój nie mógłby poprawnie funkcjonować i zachować zdrowia pozbawiony witamin z grupy B.
OPIS:
Witamina B1
Witamina B1 inaczej tiamina stanowi niezwykle istotny składnik do życia dla ludzkiego organizmu. Wspiera układ nerwowy oraz przemianę materii, przez co pomaga nam prawidłowo funkcjonować.
Funkcje witaminy B1
wspomaga funkcjonowanie układu nerwowego,
wspomaga układ sercowo - naczyniowy,
uczestniczy w procesie spalania węglowodanów (cukrów),
wspomaga proces wzrostu.
Niedobór witaminy B1
Niedobór witaminy B1 pojawia się w wyniku zbyt małego dostarczenia jej z pożywieniem. Objawy występują głównie w układzie nerwowym i układzie krążenia. Zaburzenia wynikające z niedoboru tej witaminy to:
zaburzenia trawienia (utrata łaknienia, nudności, wymioty oraz biegunki),
niewydolność krążenia (przyspieszony rytm serca - tachykardia, obrzęki kończyn),
zanik gruczołów dokrewnych,
zaburzenia w funkcjonowaniu centralnego układu nerwowego (zaburzenia pamięci, oczopląs, zaburzenia koncentracji, zakłócenia równowagi emocjonalnej),
porażenie nerwów i atrofia mięśni kończyn (choroba beri beri).
Nadmiar witaminy B1
Do przedawkowania witaminy B1 dochodzi bardzo rzadko, objawami są: zawroty głowy, osłabienie i zmęczenie, drżenie mięśni, zaburzenia rytmu serca, występowanie potów oraz nudnościami.
Źródła witaminy B1
Dzienne zapotrzebowanie na witaminę B1 (zależy od aktywności fizycznej):
dzieci (1 - 3 lata) - 0,9 [mg],
dzieci (4 - 8 lat) - 1,2 [mg],
młodzież (10 - 18 lat) - od 1,3 do 1,7 [mg],
kobiety - od 1,7 do 2,0 [mg],
mężczyźni - od 1,8 do 2,0 [mg].
Ciemne i razowe pieczywo oraz niepolerowany ryż stanowią dużo lepsze jej źródło niż białe pieczywo. Niezwykle bogate w Witaminę B1 są drożdże oraz wypiekane z nich ciasta i pieczywo. W dużych ilościach występuje także w pomarańczach oraz suszonych owocach.
Tabela: Zawartość witaminy B1 w poszczególnych produktach (na 100g produktu) w [mg]:
Produkt [mg]
Pestki słonecznika 1,95
Kiełki pszenicy 1,76
Groch (suche nasiona) 0,77
Szynka wieprzowa 0,72
Fasola (suche nasiona) 0,67
Kasza gryczana 0,58
Orzechy laskowe 0,43
Wątroba wieprzowa 0,40
Chleb gracham 0,23
Chleb razowy 0,18
Witamina B2
Witamina B2 zwana z łaciny Ryboflawiną jest witaminą słabo rozpuszczalną w wodzie i podatną na działanie promieni UV (łatwo ulega zniszczeniu). Jest za to odporna na podgrzewanie i działanie kwasów mineralnych. Występuje w formie dwóch koenzymów FMN i FAD.
Funkcje witaminy B2
udział w procesach utleniania i redukcji,
pełni istotną rolę w prawidłowym działaniu narządu wzroku,
współdziała przy prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego,
wraz z witaminą A dba o właściwe funkcjonowanie błony śluzowej, śluzówki przewodu pokarmowego, nabłonka naczyń krwionośnych i skóry, dróg oddechowych,
pomaga w przemianie aminokwasów i lipidów.
Skutki niedoboru witaminy B2
Skutki niedoboru witaminy B2 objawiają się głównie problemami z oczami i widzeniem oraz zmianami skórnymi w okolicach ust i nosa.
uszkodzenia gałek ocznych oraz rogówki,
piekące, zaczerwienione oczy, uczucie piasku pod oczami, światłowstręt,
łuszczenie się skóry w okolicach ust, nosa, czoła, uszu,
popękane wargi, zajady jamy ustnej, pleśniawki,
zapalenia śluzówki jamy ustnej i nosa,
wypadanie włosów, łojotok,
zawroty głowy, bezsenność, zaburzenia oddychania,
problemy z koncentracją,
Przedawkowanie witaminy B2
Bardzo trudno jest przedawkować witaminę B2 z uwagi na słabą wchłanialność w jelitach oraz usuwaniem jej nadmiaru z moczem. Toksyczną dawkę witaminy można podać w zastrzyku, powoduje ona wtedy nudności oraz wymioty.
Źródła witaminy B2
Dzienne zapotrzebowanie na witaminę B2:
dzieci (1 - 3 lata) - 1 [mg],
dzieci (4 - 9 lat) - 1,4 [mg],
młodzież (10 - 18 lat) - od 1,6 do 2,2 [mg],
kobiety - od 1,6 do 2,2 [mg],
mężczyźni - od 2,4 do 2,8 [mg].
Tabela: Zawartość witaminy B2 w poszczególnych produktach (na 100g produktu) w [mg]:
Produkt [mg]
Wątroba wieprzowa 2,98
Ser twarogowy 0,45
Groch (suche nasiona) 0,28
Mięso wieprzowe 0,24
Fasola (suche nasiona) 0,23
Mięso wołowe 0,22
Morszczuk 0,20
Mleko 2% 0,17
Witamina PP (B3)
Kolejną witaminą z grupy B jest witamina B3 (witamina PP). Tak określa się dwa związki - niacynę (kwas nikotynowy) i nikotynamid. Niacyna stanowi czynnik przeciwpelagryczny, stąd jej popularniejsza nazwa witamina PP. W odróżnieniu od pozostałych witamin z tej grupy witamina PP może być produkowana w ludzkim organizmie - nie są to jednak duże ilości i pozostałą część trzeba dostarczyć wraz z pożywieniem.
Funkcje witaminy PP
uczestniczy w procesach utleniania i rozkładu węglowodanów, aminokwasów i kwasów tłuszczowych,
uczesniczy w regulacji poziomu cukru we krwi,
współregulacja poziom cholesterolu we krwi (hamowanie powstawania złego cholesterolu - LDL i podwyższa poziom dobrego HDL),
uczestniczy w procesach krwiotwórczych,
utrzymuje odpowiedni stan skóry,
współdziała w tworzeniu estrogenu i progesteronu.
Skutki niedoboru witaminy PP
Nawet niewielki niedobór niacyny (witaminy PP) może zostać przez nas zauważony, ponieważ spowolnienie metabolizmu zmniejsza naszą tolerancja na zimno. W przypadku większych niedoborów skutki są dużo bardziej dokuczliwe.
Brak witaminy PP powoduje również Pelagrę (rumień lombradzki), objawia się on zespołem 4d (dermatitis – zapalenie skóry, diarrhoea – biegunka, dementia – otępienie, death - śmierć), objawy nasilają się wraz z postępującym brakiem witaminy w ogranizmie.
Inne skutki niedoboru witaminy PP:
zaburzenia w metabolizmie cukrów,
zaburzenia oddychania komórkowego,
zaburzenia układu trawiennego,
zakłócenia ze strony układu nerwowego (bezsenność, zawroty i bóle głowy, zaburzenia pamięci, majaczenie, zapalenie nerwów i stany rozstrojenia nerwowego),
problemy ze skórą (zapalenie skóry, zgrubienie skóry, czerwona, łuszcząca się wysypka, nadwrażliwość na światło słoneczne),
zapalenie języka, zapalenie jamy ustnej.
Przedawkowanie witaminy PP
Długotrwałe przyjmowanie dużych dawek witaminy PP przez dłuższy czas może powodować:
uszkodzenie wątroby,
arytmię serca,
dolegliwości skórne,
zwiększenie się poziomu glukozy we krwi.
Źródła witaminy PP
Dzienne zapotrzebowanie na witaminę PP:
dzieci (1 - 3 lata) - 11 [mg],
dzieci (4 - 6 lat) - 14 [mg],
dzieci (7 - 9 lat) - 17 [mg],
młodzież (10 - 18 lat) - od 18 do 24 [mg],
kobiety - od 19 do 22 [mg],
mężczyźni - od 21 do 25 [mg].
Witamina PP występuje dość powszechnie w produktach zarówno roślinnych jak i zwięrzęcych. Odpowiednia dieta zaspokaja zapotrzebowanie organizmu na witaminę PP - niedobór występuje głównie w krajach rozwijających się.
Tabela: Zawartość witaminy PP w poszczególnych produktach (na 100g produktu) w [mg]:
Produkt [mg]
Wątróbka 12,2
Tuńczyk 10,3
Drób 9,6
Łosoś 6,8
Ryż 4,2
Pieczywo 0,5 - 1
Mleko i produkty mleczne 0,1 - 0,5
Witamina B6
Kolejna witamina z grupy B to witamina B6 jest to grupa trzech związków chemicznych - pochodnych pirydyny: pirydoksyny, pirydoksalu i pirydoksaminy. Jest ona prekursorem niezwykle istotnych koenzymów, które kontrolują przebieg wielu kluczowych reakcji biochemicznych.
Funkcje witaminy B6
bierze udział w przemianie aminokwasów, syntezie białek i przemianie tłuszczów,
bierze udział w syntezie hemoglobiny i hormonów,
wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego,
podnosi odporność organizmu,
łagodzi uboczne skutki przyjmowania leków,
oddziałuje na ciśnienie krwi oraz pracę serca,
pomocna przy chorobach nefrologicznych, leczeniu nerek, zapobiega powstawaniu kamieni nerkowych.
Niedobór witaminy B6
stany zapalne skóry (łojotokowe zmiany na twarzy, podrażnienie języka i błon śluzowych jamy ustnej),
upośledzenie funkcjonowania układu nerwowego (bezsenność, apatia, depresja, nadwrażliwość, napady drgawek),
zmęczenie, nudności, odruchy wymiotne,
wzrost podatności na infekcje,
niedokrwistość makrocytarna,
zaburzenia w funkcjonowaniu mięśnia sercowego,
wzrost ryzyka pojawienia się zmian nowotworowych.
Niedobór tego składnika u dzieci może spowodować opóźnienie umysłowe, nieprawidłowości w budowie kości, napady padaczkowe czy drażliwość.
Nadmiar witaminy B6
Witamina B6 w dużych dawkach staje się neurotoksyczna. Długotrwałe przekraczanie odpowiedniej dawki może doprowadzić do wystąpienia neuropatii obwodowej. Zaprzestanie spożywania witaminy B6 w nadmiarze cofa objawy.
Źródła witaminy B6
Dzienne zapotrzebowanie na witaminę B6:
dzieci (1 - 3 lata) - 1,2 [mg],
dzieci (4 - 6 lat) - 1,4 [mg],
dzieci (7 - 9 lat) - 1,6 [mg],
dziewczyny (10 - 18 lat) - od 1,6 do 1,8 [mg],
chłopcy (10 - 18 lat) - od 1,8 do 2,4 [mg],
kobiety - od 1,8 do 2,2 [mg]
II i III trymestrze ciąży oraz w okresie laktacji - 3 [mg],
mężczyźni - od 2,2 do 2,6 [mg].
Tabela: Zawartość witaminy B6 w poszczególnych produktach (na 100g produktu) w [mg]:
Produkt [mg]
Płatki kukurydziane 1,70
Płatki owsiane 0,94
Wątróbka 0,90
Orzechy włoskie 0,68
Soczewica 0,40
Ciecierzyca 0,58
Kasza gryczana 0,55
Ryby 0,39
Banany 0,34
Szpinak 0,25
Awokado 0,22
Drób 0,17
Witamina H (B7)
Witamina B7 - Biotyna zwana również witaminą H to substancja witaminopodobna. Stanowi ona złożony kwas organiczny, który zawiera siarkę. Biotyna jest odporna na działanie wysokich temperatur, dlatego proces gotowania czy smażenia nie ma wpływu na jej zawartość w produktach. Jest ona syntezowana poprzez bakterie jelitowe i pojawia się w szerokiej gamie produktów żywnościowych.
Funkcje witaminy H
wpływa na wygląd włosów, skóry oraz paznokci (witamina urody),
zapobiega łojotokowi, a także wzmożonej aktywności gruczołów łojowych,
uczestniczy w syntezie i rozkładzie tłuszczów, aminokwasów oraz węglowodanów,
ma duże znaczenie w przemianie glukozy i reguluje jej poziom we krwi,
bierze udział w tworzeniu hemoglobiny,
poprawia samopoczucie i wpływa na witalność.
Niedobór witaminy H
Niedobór witaminy H jest zjawiskiem niezwykle rzadko obserwowanym. Najczęstsze przypadki zdarzają się wśród pacjentów szpitali, którzy są karmieni w sztuczny sposób lub długotrwale leczeni sulfonamidami czy antybiotykami, ponieważ hamują one wzrost bakterii , które wytwarzają tę witaminę w organizmie. Dochodzi wtedy do awitaminozy. Skutkami niedoboru mogą być:
podwyższenie poziomu choresterolu we krwi,
zmiany łuszczycowe na dłoniach, nogach, ramionach,
utrata włosów, zapalenia spojówek i skóry, rozdwajanie się paznokci,
bóle mięśni, osłabienie, apatia, anemia, depresja.
Nadmiar witaminy H
Do tej pory nie stwierdzono u ludzi toksyczności i przedawkowania tej witaminy. Jednakże w badaniach laboratoryjnych, przy podawaniu zbyt dużych jej dawek ciężarnym szczurom pojawiało się zwiększenie wytwarzania estrogenu, lub resorpcja płodu.
Źródła witaminy H
Dzienne zapotrzebowanie na witaminę H to około 100 [µg]:
Tabela: Zawartość witaminy H w poszczególnych produktach (na 100g produktu) w [µg]:
Produkt [µg]
Wątróbka 102
Jajka 54
Orzechy włoskie 37
Sardynki 21
Migdały 17
Ryż naturalny 9
Szpinak 6
Kwas foliowy - Witamina B9
Kwas foliowy, czyli witamina B9 występuje też pod nazwami witamina B11 i M, kwas foliowy to cała grupa związków występujących pod różną postacią.
Funkcje kwasu foliowego
Kwas foliowy znany jest głównie z przyjmowania go przez kobiety w ciąży oraz te przygotowujące się do zajścia w ciążę. Zapobiega uszkodzeniu cewy nerwowej (jest to zawiązek układu nerwowego) u rozwijającego się w łonie dziecka. Zaleca się przyjmowanie, w okresie miesiąca przed zajściem w ciążę i 3 m-c po zajściu w ciążę, 0,4 mg kwasu foliowego dziennie. Z uwagi na dużą ilość nieplanowanych ciąż zaleca się przyjmowanie kobietom w wieku rozrodczym stałej dawki 0,4 mg dziennie.
Wpływa też na wagę oraz rozwój noworodków oraz bierze udział w zachowaniu materiału poprzez przekazanie cech dziedzicznych komórkom. Inne funkcje kwasu foliowego to:
bierze udział i reguluje podziały komórkowe,
uczestniczy w procesach metabolicznych,
poprawia funkcjonowanie układu pokarmowego,
wpływa na działanie wątroby, żołądka oraz jelit.
Niedobór kwasu foliowego
może spowodować uszkodzenie układu nerwowego u rozwijającego się w łonie matki dziecka,
spowolnienie syntezy DNA i podziału komórek,
u dzieci i młodzieży spowolnienie wzrostu,
niedokrwistość megaloblastyczna,
zaburzenia w trawieniu (osłabienie łaknienia, niedożywienie, biegunki),
upośledzenie układu nerwowego (rozdrażnienie, nadpobudliwość, trudności w zasypianiu).
Nadmiar kwasu foliowego
Spożywanie zbyt dużej ilości kwasu foliowego może powodować zaburzenia ze strony układu nerwowego (bezsenność, rozdrażnienie, depresja) i pokarmowego.
Źródła kwasu foliowego
Dzienne zapotrzebowanie na kwas foliowy:
noworodki (0 - 12 miesięcy) - 35 [µg],
dzieci (1 - 3 lata) - 70 [µg],
dzieci (4 - 6 lat) - 90 [µg],
dzieci (7 - 9 lat) - 105 [µg],
dziewczyny (10 - 18 lat) - od 190 do 220 [µg],
chłopcy (10 - 18 lat) - od 220 do 240 [µg],
kobiety - od 270 do 310 [µg] ,
II i III trymestrze ciąży 450 [µg] oraz w okresie laktacji - 530 [µg],
mężczyźni - od 280 do 300 [µg].
Tabela: Zawartość kwasu foliowego w poszczególnych produktach (na 100g produktu) w [µg]:
Produkt [µg]
Wątroba 300
Otręby pszenne 260
Szpinak 150
Brukselka 140
Bób 130
Kalafior 120
Brokuły 90
Jajko 70
Sałata 33
Pomarańcze 24
Sery 16
Witamina B12
Witamina B12 jest skomplikowanym związkiem chemicznym, który zawiera kobalt jako centralny atom, stąd nazywana jest również kobalaminą. Rozpuszczalna w wodzie jest też odporna na ogrzewanie.
Funkcje witaminy B12
reguluje produkcję czerwonych ciałek krwi (erytrocytów),
przeciwdziała anemii złośliwej,
bierze udział w syntezie DNA,
posiada właściwości neurotropowe,
uczestniczy w tworzeniu mielionowej otoczki ochraniającej komórki i neuroprzekaźniki nerwowe,
pomaga zachować dobry nastrój i równowagę psychiczną,
wspomaga skupianie uwagi oraz proces uczenia się.
Niedobór witaminy B12
Wśród objawów niedoboru witaminy B12 dominują:
zaburzenia wytwarzania czerwonych ciałek krwi – niedokrwistość złośliwa megaloblastyczna,
zaburzenia żołądkowo - jelitowe połączone z osłabieniem łaknienia,
zwyrodnieniowe zmiany błony śluzowej żołądka,
stany zapalne ust,
nieprzyjemny zapach ciała,
zaburzenia ze strony układu nerwowego (zaburzenia czucia, drętwienie nóg, trudności w chodzeniu),
jąkanie się, depresja,
zaburzenia wzrostu u dzieci.
Nadmiar witaminy B12
Witamina B12 nie jest ona toksyczna. Podczas podawania przez dłuższy czas wysokich dawek u części osób pojawiły się objawy uczuleniowe lub krwotoki z nosa.
Źródła witaminy B12
Dzienne zapotrzebowanie na witaminę B12
noworodki (6 - 12 miesięcy) - 1,5 [µg],
dzieci (1 - 3 lata) - 2 [µg],
dzieci (4 - 6 lat) - 2,5 [µg],
dzieci (7 - 9 lat) - 3 [µg],
dziewczyny (10 - 18 lat) - 3 [µg],
chłopcy (10 - 18 lat) - 3 [µg],
kobiety - 3 [µg] ,
II i III trymestrze ciąży oraz w okresie laktacji - 4 [µg],
mężczyźni - 3 [µg].
Doskonałym źródłem witaminy są ryby. W szczupaku znajdziemy powyżej 20 [µg] / 100 [g], w łososiu, pstrągu i makreli oraz śledziach od 5 do 20 [µg] / 100 [g]. W wątrobach i nerkach wieprzowych, wołowych czy drobiowych również znajdziemy ponad 20 [µg] / 100 [g].
Mniej znane witaminy z grupy B
Witamina B4 - cholina,
Witamina B5 - kwas pantotenowy,
Witamina B8 - inozytol,
Witamina B13 - kwas ortowy,
Witamina B15 - kwas pangamowy.
I z tej grupy najważniejszą jest: Witamina B5
Kwas pantotenowy z łacinskiego oznacza "wszechobecny" - jest częścią składową koenzymu A. Witamina B5 jest niezbędna dla każdej żywej komórki, mimo to rzadko występuje w przyrodzie. Znana też jako witamina antystresowa, gdyż działa na gruczoł produkujący adrenalinę.
Funkcje witaminy B5
potrzebna do prawidłowego funkcjonowania wszystkich komórek,
jest niezbędna przy prawidłowym metabolizmie białek, tłuszczów, cukrów,
jest niezbędna podczas syntezy hormonów steroidowych, syntezie kwasów nukleinowych oraz aminokwasów,
bierze udział w regeneracji tkanek oraz komórek skóry i błony śluzowej,
poprawia pigmentację oraz wygląd włosów,
uczestniczy w procesie wytwrzania przeciwciał,
Niedobór witaminy B5
Brak witaminy B5 wpływa na wiele istotnych funkcji w organizmie, mogą wystąpić:
zmęczenie, osłabienie, bóle głowy i brzucha, omdlenia,
nudności oraz wymioty, osłabienie łaknienia, zaburzenia trawienia,
zaburzenia w działania układu nerwowego (osłabiona koncentracja, nadmierna drażliwość, depresja, problemy z koordynacją ruchów),
osłabienie odporności immunologicznej (podatność na zakażenia, złe gojenie się ran, częste infekcje górnych dróg oddechowych),
zmiany w skórze, zaburzenia pigmentacyjne włosów – siwienie, wypadanie włosów,
bóle oraz zesztywnienia stawów, skurcze ramion oraz nóg,
zaburzenia układu sercowo naczyniowego, osłabienie czynności serca.
Nadmiar witaminy B5
W przypadku nadmiaru kwasu pantotenowego może wystąpić rozstrój układu pokarmowego i biegunka.
Źródła witaminy B5
Dzienne zapotrzebowanie na witaminę B5 wynosi około 7 mg na dobę.
Tabela: Zawartość witaminy B5 w poszczególnych produktach (na 100g produktu) w [mg]:
Produkt [mg]
Wątróbka 7,7
Otręby pszenne 2,85
Pstrąg 1,85
Śledź 1,35
Orzechy włoskie 0,90
Dziczyzna 0,57
Mleko 3% 0,31

