-
Czego słuchasz w tej chwi...
Forum: Inne tematy związane z muzyką
Ostatni post: bonaparte
31-10-2026, 2:41
» Odpowiedzi: 1,262
» Wyświetleń: 114,989 -
Nerwica
Forum: Zdrowie
Ostatni post: Siwy
18-10-2026, 23:16
» Odpowiedzi: 6
» Wyświetleń: 1,612 -
Najgorsze filmy czyli to ...
Forum: Pozostałe hobby
Ostatni post: bonaparte
19-09-2026, 21:37
» Odpowiedzi: 21
» Wyświetleń: 2,088 -
Brak komarów
Forum: Zwierzęta
Ostatni post: bonaparte
26-07-2026, 18:56
» Odpowiedzi: 0
» Wyświetleń: 184 -
Jak ochłodzić mieszkanie
Forum: Moda/ uroda/ wnętrze
Ostatni post: bonaparte
02-07-2026, 21:53
» Odpowiedzi: 2
» Wyświetleń: 237 -
Jaką książkę ostatnio prz...
Forum: Pozostałe hobby
Ostatni post: bonaparte
30-06-2026, 22:56
» Odpowiedzi: 263
» Wyświetleń: 31,167 -
Koniec wojny na Ukrainie!
Forum: Polityka/ historia
Ostatni post: Siwy
20-06-2026, 23:39
» Odpowiedzi: 41
» Wyświetleń: 2,991 -
Mocne uderzenie
Forum: Inne tematy związane z muzyką
Ostatni post: Traf
15-06-2026, 22:45
» Odpowiedzi: 189
» Wyświetleń: 13,048 -
Kielce
Forum: Sport/ turystyka/ pojazdy
Ostatni post: bonaparte
02-06-2026, 20:01
» Odpowiedzi: 44
» Wyświetleń: 3,069 -
W co teraz grasz czy będz...
Forum: Pozostałe hobby
Ostatni post: bonaparte
30-05-2026, 14:18
» Odpowiedzi: 56
» Wyświetleń: 3,775
- Postów na forum:180,507
- Wątków na forum:6,196
- Użytkownicy:3,259
- Najnowszy użytkownik:lelumblue@gmail.com
Tak sobie pomyślałem zainspirowany filmikiem, którego zaraz udostępnię, by tu dawać takie troszkę mocniejsze, pod względem nieco dramatycznych zdarzeń filmiki. Nie zawsze ze szczęśliwym, jak w tym pierwszym, zakończeniem.Oczywiście, przynajmniej na pograniczu sportu.
Moi drodzy jak wiecie interesuję sie wieloma dziedzinami życia,w tym równiez zjawiskami paranormalnymi.Na stronie Tunguska.pl w necie znalazłem taki ciekawy artykuł
Mija pięć lat od czasu, gdy na firmamencie internetu zabłysło zjawisko wykraczające poza ramy tego, co dotychczas znano. Żaden troll ani zwykły wariat by tego nie wymyślił.
Reszta jest tutaj- http://www.tunguska.pl/zjawa-z-facebooka/
Chciałbym abyście przeczytali ten artykuł i .....no właśnie -możę Wy znajdziecie w jego treści coś było by niewytłumaczalne i paranormalne.Ja nic takiego w tym artykule nie widzę.Pisała sobie kobieta na fejsie przez jakiś czas,potem zlikwidowała konto.I co ? I to ma być zjawisko paranormalne ? Jak Wy to oceniacie ?
Jakie doniczki lubicie w domu na parapetach?
Wybrałam sobie ceramiczne. Co prawda, są dość drogie a w końcu, taki zakup, to zakup
na wiele lat. Chciałam jaśniejsze ale nie było tyle, co chciałam a więc zdecydowałam się
na ciemny brąz. W zasadzie, do kwiatów do uniwersalny kolor, bo kolor ziemi. 
Zamówiłam sobie 10 cebul amarylisa i chciałam się Was zapytać, czy doniczki do niego mogą być różne, czy
może mają jakieś wymagania?
O to chodzi, że kiedyś miałam w różnych doniczkach i zawsze bardzo dobrze rósł ale teraz stawiam
na profesjonalizm, bo nie chciałabym aby wyszło coś nie tak.
A dokładnie, taki zamówiłam:
http://cebule-kwiatowe.pl/hippeastrum-am...1-szt.html
![[Obrazek: product-14.jpg]](http://cebule-kwiatowe.pl/files/foto_mini/fotom/c456x515/product-14.jpg)
Hippeastrum - Amarylis Benfica
IQ brytyjskiego aktora, scenarzysty i komika, najbardziej znanego z roli uroczego Jasia Fasoli, jest imponujące.
Iloraz inteligencji Rowana Atkinsona wynosi 178. Badania dowodzą, że ludzie mający poczucie humoru są
inteligentni, co w tym przypadku doskonale się sprawdza.
Ma wyższe IQ niż Albert Einstein.
![[Obrazek: 728296.jpg]](http://lemerg.com/data/wallpapers/40/728296.jpg)
Osoba, która osiąga wynik między 115 a 130 jest uważana za inteligentną, między 130-145 już za wybitną, natomiast
ilorazem powyżej 145 cieszą się osoby niezwykle zdolne. Wśród tych ostatnich znajdują się Stephen Hawking, Bill
Gates czy Leonardo DiCaprio.
''Prawdziwe zbrodnie'': film koszmarny, za to polscy aktorzy na poziomie tych z Hollywood
Jim Carrey i Charlotte Gainsbourg przylecieli do Polski. Media okrzyknęły powód ich wizyty wydarzeniem. Bo przyjechali zagrać w filmie i to u boku naszych aktorów. No i grają. Dużo w tym filmie scen, w których siedzą obok siebie i rozmawiają Carrey i Agata Kulesza czy Carrey i Piotr Głowacki. Jeśli coś nam one uświadamiają, to że nie powinniśmy mieć żadnych kompleksów. Polscy aktorzy w niczym nie ustępują gwiazdom z zagranicy. I są tak samo jak oni bezradni wobec miernego scenariusza i wydumanej historii.
True Crimes (Materiały prasowe, Fot: Bartosz Mrozowski)![[Obrazek: true-crimes.jpg]](https://i.wpimg.pl/644x362/d.wpimg.pl/633555754-118627005/true-crimes.jpg)
Dziwnie jest oglądać czołówkę naszych aktorów grających po angielsku. Nie brzmi to wszystko naturalnie. Nie żeby źle mówili - mówią pięknie, z lekkim jedynie akcentem. A mimo to film, którego akcja dzieje się w Polsce, z Jimem Carreyem grającym Polaka o imieniu Tadek, nie jest wiarygodny ani przekonujący. Dystansuje widza wobec świata przedstawionego. Być może bierze się to z tego, że takich filmów wcześniej nie było i nie zdążyliśmy się przyzwyczai? Choć nie wiem, czy można się przyzwyczaić do tego, że „Solidarność” to teraz „Solidarity”, a imię Kasia wypowiada się „kasja”.
Dystansu nie pomaga pokonać także sama historia, która do Polski po prostu nie pasuje. Nieukończone śledztwo w sprawie morderstwa to temat aktualny pod każdą szerokością geograficzną, ale szajka, która w piwnicy organizuje orgie sad-maso, już niekoniecznie. Nie żeby w Polsce takich imprez brakowało. Założę się, że odbywają się w niejednym mieście. Rzecz w tym, że my, widzowie, już przyzwyczailiśmy się do tego, że podobne rzeczy dzieją się na bogatym zachodzie, gdzie biznesmeni i inne szychy dają upust swoim erotycznym fantazjom. My nad Wisłą w tej kwestii jesteśmy pozamykani. W naszym kinie z rzadka gości ostrzejszy seks, a SM do niego nie dociera wcale.
Kolejna kwestia, która budzi wątpliwości, to decyzje obsadowe. Danie roli udręczonej w rzeczonym klubie kobiety Charlotte Gainsbourg skazuje ją na powtórkę póz i gestów z „Nimfomanki” Larsa von Triera. Za bardzo się z tamtą bohaterką kojarzy, co jeszcze bardziej utrudnia zawierzenie całej tej historii. Ciekawa jest natomiast gra Carreya, który tak bardzo kojarzy nam się z komediami, a w tym filmie nie wypowiada nawet jednego dowcipu. Na ekranie jest posępny i twardy, bez poczucia humoru. Do niego też trudno się przyzwyczaić. Kiedy był w Polsce, nikt specjalnie się nim nie ekscytował. Ludzie nie rozpoznawali go na ulicy. Tak bardzo zmienił swój wizerunek do tej roli.
Dużo mówi się o różnych sposobach gry u nas, w Europie, Stanach Zjednoczonych i Rosji. Ma to się wiązać z innymi szkołami aktorstwa. W „Prawdziwych zbrodniach” tego nie widać, choć aktorzy mówili na premierze podczas 32. Warszawskiego Festiwalu Filmowego, że podpatrywanie sposobu pracy Carreya czy Gainsbourg było dla nich cennym doświadczeniem, wzbogaciło ich i wpłynęło na myślenie o aktorstwie. Ciekawe swoją drogą, czy zagraniczni aktorzy to samo mogą powiedzieć o Polakach.
Na widza ten film specjalnie nie wpływa (nie licząc irytacji) i należy go odnotować tylko z jednego powodu: jako ciekawe doświadczenie współpracy Polaków i Amerykanów. Ponoć obie strony są zadowolone i takich koprodukcji może być więcej. Choć warto przypomnieć, że pod tym względem jesteśmy w ogonie Europy. Wciąż nie ma u nas zachęt podatkowych dla producentów z zagranicy, przez co dochodzi do tego, że kraj nad Wisłą w amerykańskich filmach udają Węgry. Tym razem Polskę grała Polska, w czym zasługa uporu i talentu producentek Ewy Puszczyńskiej z Opus i Katarzyny Nabiałczyk z Ratpac Entertainment. Panie dopięły budżet, wynegocjowały warunki i mamy film międzynarodowy. Tylko że my byśmy chcieli dobry film międzynarodowy, a nie niewydarzony kryminał z pretensjami filozoficznymi i wątpliwą refleksją na temat prawdy. Ta jest brutalna: to film nudny i nieciekawy.
wp.pl
Kontynuując z wątku turystycznego (źródło to samo: Wiki i inne strony):
Pomezania (pruskie pomedien – "za drzewami") – kraina historyczna w Prusach zamieszkana przez Pomezanów, jedno z plemion pruskich. Na południu Pomezanii znajdowały się ziemie: Resia, Geria, Prezla i Rudencz[1].
W czasie I powstania pruskiego Pomezanowie walczyli przeciwko zakonowi krzyżackiemu, natomiast podczas II powstania nie przyszli powstańcom z pomocą. Zachowali język i obyczaje, co umożliwiło w XVI wieku sporządzenie słownika języka pruskiego i katechizmu pruskiego ("Enchiridion Pruski").
Pomezania jako pierwsza kraina staropruska uległa osadnictwu niemieckiemu i polskiemu po podboju krzyżackim. Jej terytorium po części pokrywa się z późniejszymi krainami historycznymi - Powiślem i Prusami Górnymi. Obecnie ziemie te leżą w woj. pomorskim i warmińsko-mazurskim. Główne miasta: Iława, Kwidzyn, Malbork, Prabuty, Susz.
Pogezania (pruskie: Paugudian – kraj porośnięty zaroślami) – kraina plemienna występująca w wykazie krzyżackiego kronikarza z XIV wieku Piotra z Dusburga. Leżała nad górną Pasłęką, sąsiadowała z Pomezanią, Warmią, Barcją i Galindią.
Pogezanie stawiali zacięty opór, zostali podbici w trakcie wyprawy z udziałem księcia Ottona z Brunszwiku w 1239 roku. Władztwa zakonu na terenie podbitej Pogezanii strzegł wzniesiony zaraz po jej podboju Dzierzgoń (Sirgune). Pogezanie brali udział w obu wielkich powstaniach pruskich oraz w powstaniu w 1278 roku, po którym przestali istnieć w wyniku represji krzyżackich, kiedy to plemię z wyjątkiem nielicznych, którzy schronili się na Litwie, zostało wybite lub wzięte do niewoli. Po zdławieniu wielkiego powstania Prusów (1260-1276) obszar Pogezanii stał się miejscem ożywionej działalności kolonizacyjnej zakonu. Większość terenów dawnej pruskiej Pogezanii znalazło się na obszarze komturii elbląskiej.
W późniejszych czasach staropruska Pogezania nazywana była Hoggerlandią (łac. Hockerlandia), od imienia legendarnego księcia pruskiego Hoggo. W większości pokrywa się z terenem historycznych Prus Górnych (niem. Oberland). Obecnie region ten znajduje się na terenie województwa warmińsko-mazurskiego.
Warmia (niem. Ermland lub daw. Ermeland, warm. Warńija, mazur. Warmzia, łac. Varmia, Warmia, Ermland, staropruskie Wormjan) – kraina historyczna w obecnym województwie warmińsko-mazurskim, jedna z części krainy historycznej Prusy.
Nazwa Warmii pochodzi od pruskiego plemienia Warmów, jednak jej terytorium nie pokrywa się z obszarem zamieszkania tego plemienia.
Teren krainy historycznej Warmia odpowiada dokładnie obszarowi Księstwa Warmińskiego. Ziemia ta w czasach zakonu krzyżackiego stanowiła dominium biskupie z dużą autonomią, a po wojnie trzynastoletniej (1466) dominium to weszło w skład Polski zachowawszy jednak nadal pewną autonomię. Z powodu odrębnej od reszty Prus historii, Warmia nie jest tożsama z Mazurami i nie stanowi ich części.
Od północnego zachodu Warmia graniczy z Żuławami i opiera się o Zalew Wiślany, od zachodu graniczy z Prusami Górnymi (granicą jest rzeka Pasłęka), od południa i od wschodu z Mazurami, a od północy z Prusami Dolnymi. Główne miasta Warmii to: Braniewo, Frombork, Orneta, Pieniężno, Lidzbark Warmiński, Biskupiec, Dobre Miasto, Reszel, Olsztyn, Barczewo.
Powierzchnia Warmii wynosi 4249 km².
Barwy historyczne Warmii to czerwień i biel
Historia
Pradzieje (do 1243)
Terytorium zamieszkiwane przez Warmów znajdowało się nad Zalewem Wiślanym (Równina Warmińska) i sięgało na południe od Braniewa do Lidzbarka Warmińskiego. Prawdopodobnie głównym grodem Warmów była Orneta (pierwotna nazwa Wormditt) – w miejscu starego grodziszcza pruskiego Krzyżacy założyli nowe miasto.
Warmia w strukturze państwa krzyżackiego (1243–1466)
Na mocy decyzji papieża Innocentego IV z 1243 r. w kraju podbijanym przez Krzyżaków powstały cztery diecezje: chełmińska, pomezańska, warmińska i sambijska. W każdej diecezji 1/3 ziemi należeć miała do odnośnego biskupa jako jego dominium. Diecezja warmińska była zatem ok. trzykrotnie większa od dominium warmińskiego i obejmowała teren po wielkie jeziora mazurskie na wschodzie i Pregołę na północy.
Terytorium dominium (państewka) warmińskiego przypominało kształtem trójkąt o nieregularnych bokach ze ściętym wierzchołkiem opierającym się o Zalew Wiślany. W dużym uproszczeniu granice Warmii wyznaczają nad Zalewem Wiślanym Frombork i Braniewo. Od Braniewa granica biegła nieco za Reszel, dalej za Biskupiec, obok Butryn, Gryźlin, Gietrzwałdu, Ornety do Fromborka. Wszystkie wymienione miejscowości znajdują się na terenie Warmii. Granice Warmii ustalono w 1375 r. i przetrwały – z niewielkimi modyfikacjami – do końca jej samodzielności, czyli do zaboru jej przez Prusy w 1772.
Pierwszy biskup warmiński Anzelm z części dominium wydzielił trzecią część (środkową) na utrzymanie kapituły katedralnej, na Warmii kapituła katedralna nazywana jest też kapitułą warmińską. Kapituła warmińska utworzona w 1260 r., początkowo miała siedzibę w Braniewie, a później we Fromborku.
Siedzibą biskupów było początkowo Braniewo w latach 1280-1340, krótko Orneta w latach 1340-1350 i od 1350 Lidzbark Warmiński. Na terenie dominium warmińskiego ukształtował się podział na 10 komornictw (odpowiednik prokuratorii). Na utrzymanie kapituły warmińskiej wyznaczono trzy komornictwa: olsztyńskie (powstało w 1346 r.), a melzackie i fromborskie powstały w czasie rządów biskupa Henryka Fleminga. W dyspozycji biskupa było ich siedem: braniewskie, orneckie, dobromiejskie, barczewskie, reszelskie, jeziorańskie i lidzbarskie. Prawie wszystkie siedziby komornictw były siedzibami archiprezbiteratów, z wyjątkiem Olsztyna i Barczewa.
Granice diecezji warmińskiej oraz wydzielonego z niej dominium kształtowały się etapami, w miarę zdobywania terenów zamieszkanych przez Prusów. Dochodziło do zatargów między biskupami warmińskimi a wielkimi mistrzami krzyżackimi o granice dominium biskupiego. W sporach tych biskupi musieli ustępować wielkim mistrzom. Spór między biskupem Janem Stryprockiem a wielkim mistrzem Winrychem von Kniprode rozstrzygał w 1375 r. sąd rozjemczy, którego wyrok zatwierdził papież Grzegorz IX. W wyniku tego sporu Warmia utraciła znaczne tereny w okolicach Reszla. Warmia w ramach państwa krzyżackiego posiadała samodzielność gospodarczą i korzystała z ochrony militarnej Zakonu. W czasie wojny polsko-krzyżackiej w latach 1409-1411 z terenu Warmii wystawione zostały trzy chorągwie: biskupia, kapitulna i miasta Braniewa. Chorągwiami z terenu Warmii przypuszczalnie dowodzili wójtowie – biskupi i kapitulny. W bitwie pod Grunwaldem z Warmii brało udział ok. 1000 zbrojnych.
Warmia w granicach I Rzeczypospolitej (1466–1772)
Warmia po II pokoju toruńskim w 1466 r. weszła w skład Korony Polskiej wraz z Prusami Królewskimi.
Warmia zachowała pewną autonomię, a biskupi warmińscy z kapitułą katedralną byli tu wyłącznymi gospodarzami świeckimi. Warmia w tym okresie miała lepsze warunki rozwoju gospodarczego i większą swobodę w zarządzaniu gospodarką niż w okresie krzyżackim. Znalazło to odzwierciedlenie w rozwoju kultury, sztuki i oświaty.
Biskupi warmińscy zasiadali w Senacie Rzeczypospolitej, a od 1508 r. byli także prezesami ziem pruskich. Z tej racji zwoływali sejmiki generalne Prus Królewskich.
Warmia jako część Prus (1772–1945)
Warmia po I rozbiorze Polski włączona została do Królestwa Pruskiego i znalazła się w jego prowincji Prusy Wschodnie. Nastąpiła sekularyzacja Warmii, której terytorium podzielono początkowo na dwa powiaty; braniewski i lidzbarski. Powiaty te należały do rejencji w Królewcu. Warmia ze względu na swoją odrębność wyznaniową aż do 1945 r. odróżniała się od pozostałej części Prus.
11 lipca 1920 na Warmii odbył się plebiscyt, w którym mieszkańcy mieli się opowiedzieć za przynależnością państwową. Cztery wsie opowiedziały się za Polską.
Warmia w Polsce (po 1945)
W 1945 r. cała Warmia została włączona do państwa polskiego. Wskutek ucieczki przed frontem, powojennych wysiedleń przymusowych oraz emigracji ogromną większość mieszkańców współczesnej Warmii stanowi ludność napływowa.
Tradycje katolickie Warmii zachowały się w wyglądzie wsi i miasteczek (np. kapliczki przydrożne) oraz w obyczajach. Historyczna odrębność Warmii została też uszanowana w nazwie województwa warmińsko-mazurskiego.
Architektura Warmii
Największy wpływ na architekturę Warmii wywarła jej etniczna i kulturowa różnorodność. Ze względu na przeważające wpływy zamieszkujących ją niegdyś społeczności wyróżnia się architekturę Warmii południowej oraz Warmii północnej.
Budownictwo południowej Warmii nieznacznie różni się od architektury Mazur. W zasadzie różnice są minimalne i powinno się mówić o architekturze Prus Południowych bądź Prus Polskojęzycznych obejmujących swym zasięgiem teren południowej Warmii i południowych Mazur.
Wsie warmińskie w większości lokowane były w średniowieczu, stąd też często mają charakter owalnic (wsie Stawiguda, Glebisko) i wielodrożnic (wsie Wrzesina, Purda). Ponadto w południowej części regionu licznie występują wsie ulicówki.
Chałupy z południa Warmii są szerokofrontowe z dwuspadowymi dachami, zazwyczaj trójdzielne z centralną sienią, lecz zdarzają się również domy dwudzielne z sienią z boku. Są proste w swojej budowie z rzadka występującymi gankami czy podcieniami szczytowymi lub narożnymi. Szczyty są jednodzielne, oszalowane pionowo, chociaż występują także dwudzielne z ozdobnie wycinanym deskowaniem szczytu. W starszych chatach dachy są głównie typu krokwiowo-jętkowego z murłatą lub częściej bez murłaty. W nieco nowszych występują ramy stolcowe dekoracyjnie wykończone. Chałupy te pierwotnie stawiano szczytem do drogi, lecz później przeważyło budowanie ich równolegle do przebiegającego traktu. Dodatkowo w budownictwie południowej Warmii występują wpływy i zapożyczenia z sąsiednich regionów, z zachodu i północy. Powszechne było np. mieszanie konstrukcji zrębowej i ryglowej poprzez budowanie ścian przyziemia w technice wieńcowej a szczytów w tzw. murze pruskim. Najbardziej zdobionym elementem chaty były szparogi (wietrznice) – bogato rzeźbione deski zabezpieczające po bokach strzechę. W miejscu styku szparogów znajdował się pazdur – zdobienie szczytu domu.
Zupełnie inaczej natomiast wyglądały domy Warmii północnej. Głównie w rejonie Pieniężna i Ornety przeważała ludność wywodząca się od niemieckich osadników z Lubeki i ze Śląska, która wznosiła chałupy niczym nie przypominające tych z południowej Warmii. Budynki te były rozległe o często skomplikowanym kształcie, a w swych wnętrzach mieściły izby o różnym przeznaczeniu: część mieszkalną, magazynową, hodowlaną, warsztatową oraz inne. Ich ściany najczęściej wznoszone były w technice ryglowej z wypełnieniem cegłą lub szachulcem. Zdarzały się również konstrukcje szkieletowe oszalowane, murowane oraz wieńcowe z litego drewna. Do wzniesienia jednego budynku często stosowano różne konstrukcje i techniki. Dzięki zastosowaniu ryglowych ścianek kolankowych budynki te często miały użytkowe piętra. Dachy tych domostw były duże i czterospadowe, bądź naczółkowe z dymnikiem. Pomimo zjawiska łączenia funkcji mieszkalnej oraz gospodarczej budynków wznoszono także wolno stojące budynki gospodarcze jak spichlerze czy stodoły. Ściany tych budynków były zazwyczaj prostsze w swej budowie i wykonane tańszymi technikami, jak np. szkielet oszalowany deskami. Takie wsie często występowały od Pieniężna i Ornety aż po Braniewo, lecz do dzisiaj żadna tego typu konstrukcja nie zachowała się na terytorium Warmii czy Polski.
Warmiński strój ludowy
Strój kobiecy
Podstawowym elementem kobiecego ubioru była biała koszula z lnianego płótna na guziki. Rękawy najczęściej były marszczone, a kołnierzyki wykładane. Na koszulę zakładano westkę – czerwoną kamizelkę z drelichu lub sukna. Na szczególne okazje nakładano kabat – rodzaj żakietu mocno dopasowanego do ciała, ściśniętego w talii, ozdobionego koronkami i plisami. Kolejnym nakryciem wierzchnim jest jubka – bardziej luźny i nie ograniczający ruchów kaftanik z długimi rękawami. Na niedzielę i święta kobiety zakładały bogato zdobione trójkątne chusty. Pod koszulą i spódnicą znajdowały się dwie lub trzy halki zwane odspodnikami lub kitlami łospódnimi. Dolną część garderoby stanowiły szerokie spódnice, zwane kitlami. Występowały najczęściej w kolorze czarnym, brązowym, granatowym i czerwonym, często w kratę, w późniejszych czasach głównie jednolite czerwone i niebieskie. Długie suknie w pasie były układane w kontry o określonym układzie, ilości i szerokości. Wykańczane były u dołu plisami układanymi w konterki i zakończone szczoteczką. Fartuszki na Warmii nie były elementem stroju, używano ich do odzieży roboczej. Najważniejszym, najbardziej charakterystycznym elementem stroju odświętnego warmińskiej kobiety był czepiec (twarda mycka, galonek, złota głowa, krzyżowa złota głowa). W najdroższych czepcach jego denko było haftowane złotymi lub srebrnymi nićmi. Były wiązane pod brodą na kokardę, uszy otulały pasy wstążki ułożone w rurki. Cały czepiec był wykonywany według ściśle określonych zasad, miały swoją konstrukcję, swój sposób łączenia poszczególnych elementów i specyficzny bogaty haft. Twarde czepce nosiły tylko kobiety zamężne.
Strój męski
Powszechne w ubiorze były koszule z grubego, białego płótna, w święta noszono koszule z delikatniejszych płócien. Koszula posiadała marszczony, wiązany kołnierz i marszczone mankiety. Następnie nakładano półkoszulek z czarnego sukna, a od święta westę – kamizelka z sukna tkanego w drobne prążki. Najczęściej występowały one w kolorze czerwonym, niebieskim, granatowe, ciemnoczerwone, zielone, brązowe, zapinane były na osiem błyszczących guzików i z długim sztywnym kołnierzem. Kamizelka z rękawami nosiła nazwę – wanik. Zimą na wierzch nakładano sukman, jego niebieski kolor zarezerwowany był tylko dla zamożnych chłopów. Na co dzień noszono parciane, czarne lub niebieskie spodnie, a w święta sukienne, czarne lub granatowe lub dobrane do koloru kamizelki, czasem również prążkowane, zwężane przy nogawce. Sukman w pasie przewiązywano pasem-krajką, tkana w ozdobne kolorowe prążki. Noszono futrzane czapki z czasem zastąpione przez kapelusze z filcu, latem słomkowe. Całość dopełniały brązowe lub czarne buty – skórznie, sięgające do łydki.
Wiosną byłem w Ornecie. Wcześniej zrobiłem sobie własny przewodnik, prostą metodą kopiowania fragmentów z Wikipedii i innych stron. oto fragment o Ornecie:
Orneta (niem. Wormditt, prus. Wurmedītin) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Orneta, położone na Równinie Orneckiej, na Warmii.
30 czerwca 2012 miasto liczyło 9169 mieszkańców.
Historia
· 12 sierpnia 1308 – na ten dzień datowana jest pierwsza wzmianka o osadzie Orneta. Była ona lokowana na staropruskim polu osadniczym Wurmedyten lub Wormedythin.
· 26 marca 1313 – początek miasta Orneta - potwierdzenie praw miejskich, pojawiło się w dokumentach miejskich słowo "civitas".
· 1340 – Orneta na 9 lat (do 1349) stała się siedzibą biskupów warmińskich. W tymże roku powstały mury obronne i rozbudowany został zamek.
· 1350 – rozpoczęto budowę kościoła farnego.
· 14 sierpnia 1359 – zostały odnowione przywileje miejskie Ornety na prawie chełmińskim. Miasto otrzymało ratusz.
· 1406 – wzmianka o szpitalu św. Ducha - średniowiecznym szpitalu orneckim.
· 21 stycznia 1454 – Zjazd w Ornecie, podczas którego miasta warmińskie stanęły po stronie Prus w wojnie trzynastoletniej.
· 1466 – II pokój toruński, w wyniku którego Warmia wraz z Ornetą weszły w skład Korony Polskiej.
· 24 listopada 1520 – ciężkie, 8-dniowe oblężenie Ornety, które skończyło się oddaniem miasta Albrechtowi Hohenzollernowi
· 1538 – Mikołaj Kopernik podczas pobytu w Ornecie asystował biskupowi Janowi Dantyszkowi przy odbiorze przysięgi składanej komornictwu biskupiemu.
· 1586 – osadzenie klasztoru katarzynek z inicjatywy biskupa Marcina Kromera.
· 17 lipca 1626 – Orneta została zajęta przez wojska szwedzkie.
· 1655-1660 – w wyniku drugiej wojny szwedzkiej miasto zostało całkowicie zrujnowane.
· 1703-1788 – Hans Wulff syn organmistrza z Ornety zbudował organy oliwskie.
· 1772 – Orneta w zaborze Pruskim.
· 1829-1830 – budowa kościoła ewangelickiego.
· 1867 – pierwsze gimnazjum w Ornecie.
· 1872-1875 – powstał nowoczesny szpital miejski - szpital św. Elżbiety.
· 1884 – Orneta otrzymała połączenie kolejowe z Olsztynem - budowa dworca kolejowego.
· 1885 – miasto otrzymało kolejne połączenie kolejowe, tym razem z Pieniężnem.
· 1894 – kolejne połączenie kolejowe z Morągiem.
· 1901 – powszechna elektryfikacja Ornety.
· 1902 – utworzenie gimnazjum żeńskiego.
· 1905 – połączenie kolejowe Ornety z Lidzbarkiem Warmińskim.
· 1911 – Orneta została skanalizowana i otrzymała wodociągi.
· 20 listopada 1925 – nowy budynek gimnazjów żeńskiego i męskiego.
· 17 marca 1945 – zajęcie Ornety przez wojska II i III frontu białoruskiego.
· 23 lipca 1945 – przekazanie Ornety administracji polskiej.
· 1945-1998 okres rozwoju, rozbudowy miasta - nowe zakłady przemysłowe, budynki mieszkalne i użyteczności publicznej.
· 1975 – w wyniku przeprowadzonej reformy administracyjnej Orneta weszła w skład województwa elbląskiego.
- 1999 – Orneta w nowo powstałym województwie warmińsko-mazurskim w powiecie lidzbarskim.
· Kościół Greckokatolicki Parafia bł. Emiliana Kowcza
· Kościół Rzymskokatolicki Parafia św. Jana Chrzciciela
· Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny Parafia św. Mikołaja
· Świadkowie Jehowy Zbór, Sala Królestwa.
Ratusz – wybudowany w stylu gotyckim znajduje się w centralnej części rynku orneckiego. Powstał on w 1351 na miejscu dawnego domu kupieckiego. Pierwsza wzmianka o nim datowana jest na 1359. Obecny kształt bryły ratusza został nadany najprawdopodobniej w latach 1376-1389. Jest to budynek murowany z liczną zendrówką. W XV wieku ratusz został obudowany murowanymi budami, które wzmiankowane są już w 1423. W 1614 owe budy uzyskały status domków budniczych. Ratusz ornecki zbudowany jest na planie prostokąta, z dosyć znacznie rozczłonkowanym szczytem. Dach wieńczy ośmioboczna wieżyczka barokowa z galeryjką, która odnawiana była trzykrotnie w 1586, 1622 i 1832. W hełmie wieży umieszczony jest najstarszy na Warmii dzwon pochodzący z 1384.
Kościół parafialny św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty – ul. Kościelna, gotycki kościół parafialny został zbudowany w latach przed 1350 – po 1370, z inicjatywy biskupa Hermana z Pragi (1338-1349), który obrał ornecki zamek za swoją siedzibę. Jej konsekracji, ku czci Boga Wszechmogącego, Chwalebnej Dziewicy Maryi i św. Jana Ewangelisty, dokonał biskup warmiński Henryk III Sorbom w 1379 roku. Jest ceglaną czteroprzęsłową bazyliką z niewyodrębnioną częścią prezbiterialną i z wieżą od zachodu. Od końca XIV w. (pierwsza wzmianka pochodzi z 1394 roku) do naw bocznych zaczęto dostawiać tej samej wysokości kaplice, szeroko otwarte do wnętrza naw bocznych. Ogółem powstało ich dziesięć. W 1494 roku nastąpiła ponowna konsekracja świątyni. Nadano jej wówczas patronów świętych Jana Chrzciciela i Jana Ewangelistę. Od XVI wieku wygląd zewnętrzny nie był już zmieniany. Kościół znacznie ucierpiał w historii, głównie za sprawą wojen i pożarów, lecz mimo to należy do najbardziej interesujących na Warmii. Został zniszczony w czasie wojen krzyżackich w latach 1519-1525. Po zniszczeniach kościół przebudowano i rozbudowano, otrzymał m.in. nowe szczyty i sklepienia. Mur ozdobiono wówczas ceramiką ceglaną i dobudowano szczyty kaplic. Około 1900 przeprowadzono gruntowny remont kościoła nie zmieniając jednak jego konstrukcji i architektury. We wnętrzu budynku na uwagę zasługują liczne zabytki: ołtarz główny z 1744, żyrandol z 1576, barokowe ołtarze boczne (św. Elżbiety Węgierskiej, św. Katarzyny Aleksandryjskiej, Serca Pana Jezusa), ambona z 1744. Liczne są ołtarze umieszczone przy filarach: ołtarz NMP Różańcowej z 1761 roku, ołtarz św. Józefa. Wewnątrz znajduje się również gotycki krzyż z XV wieku oraz mosiężny lawaterz. Znajdują się też gotyckie malowidła ścienne (m.in. Koronacja Marii z końca XIV w.), a ponadto liczne malowidła z XV w. Obok zabytkowa parafia.
Jest to kościół orientowany, wzniesiony w stylu gotyckim, z cegły. Nadano mu formę trójnawowej, czteroprzęsłowej bazyliki, bez wyodrębnionego prezbiterium oraz chóru. Nawa główna jest w nim znacznie wyższa od obu naw bocznych. Po stronie zachodniej usytuowano wieżę (45 m wysokości) z wejściem głównym, wzniesioną na planie kwadratu i wtopioną w główny korpus. Po jej bokach znajdują się dwie większe, kwadratowe kaplice. Od wschodu i zachodu ściany zewnętrzne opinają przypory, w które wkomponowano mniejsze kaplice, stwarzając przez to czwartą i piątą nawę. W kościele jest obecnie osiem kaplic. W lewej nawie znajduje się kaplica Świętego Krzyża, Zwiastowania oraz Maryjna (Mariacka), w prawej: „ciemna” lub też Błogosławionej Dziewicy, Trzech Król, świętych Piotra i Pawła, Matki Bożej Częstochowskiej, św. Katarzyny. Nad elewacjami wzniesiono rzędy szczytów bocznych zwieńczonych sterczynami o czworobocznym trzonie. Załamania dachowe kaplic zaopatrzono w daleko wysunięte „rzygacze” wody. Zewnętrzne ściany dekoruje szeroki kilkustrefowy ceglany fryz z cegły, z płaskorzeźbami głów męskich i kobiecych (od strony ulicy). Wnętrze świątyni przykrywają sklepienie wielogwiaździste. W różnych miejscach kościoła zachowane są gotyckie malowidła ścienne. Najciekawsze z nich: Koronacja Najświętszej Maryi Panny (około 1380 roku, zasłonięta ołtarzem Św. Rodziny), Panny Mądre i Głupie (około 1420-1440), św. Anna Samotrzeć w asyście świętych Jana Ewangelisty i Jakuba Większego (koniec XV wieku) oraz Męczeństwo św. Sebastiana (początek XVI wieku).
Ołtarz główny w stylu barokowym został wykonany w 1744 roku w warsztacie Jana Chrystiana Schmidta w Reszlu. Ołtarze boczne są w stylu neogotyckim. Po lewej stronie znajduje się ołtarz św. Elżbiety Węgierskiej, patronki Ornety, natomiast po prawej, Najświętszego Serca Pana Jezusa. Dwa ołtarze w stylu rokoko ustawiono przy filarach środkowych. Po prawej stronie ustawiono ołtarz Matki Bożej Różańcowej, wykonany w 1761 roku przez Krzysztofa Perwangera z Tolkmicka, a po lewej – ołtarz Świętej Rodziny, autorstwa Jana Freya z Braniewa, z 1764 roku. W kaplicy mariackiej znajduje się również marmurowy ołtarz z 1646 roku (do 1814 roku znajdował się w kościele jezuitów w Braniewie), a w kaplicy św. Piotra i Pawła, najstarszy w kościele, ołtarz z 1617 roku.
Ołtarz główny jest to ołtarz trzykondygnacyjny, ustawiony na dwuczęściowym cokole. Kolejne kondygnacje są coraz mniejsze i węższe. Części boczne są wysunięte w stosunku do środka ołtarza. W pierwszych dwóch kondygnacjach znajduje się po sześć kolumn w stylu korynckim, wykonanych z białego marmuru, trzecia jest czterokolumnowa. W piętrze najniższym znajduje się obraz św. Antoniego z Dzieciątkiem Jezus, pod którym ukryty jest obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej. Do końca II wojny światowej był tu olejny obraz Chrztu Chrystusa. Po obu stronach obrazu, pomiędzy kolumnami, znajduje się sześć naturalnej wielkości drewnianych rzeźb: na lewo – Świętego Piotra, Jana Chrzciciela i Andrzeja, na prawo – św. Pawła, Jana Ewangelisty i Jakuba Starszego. W drugiej kondygnacji umieszczono obraz św. Elżbiety, patronki miasta. Obok obrazu stoją figury świętych, nieco mniejsze niż te poniżej. Po lewej znajduje się wizerunek apostoła Bartłomieja i Mateusza, a po prawej św. Filipa i Tomasza. W najwyższej części ołtarza ustawiono rzeźbę Maryi stojącej na półksiężycu i w glorii. Po jej lewej stronie znajduje się figura św. Szymona, natomiast po prawej św. Judy Tadeusza, towarzyszą im także anioły. W zwieńczeniu ołtarza znajduje się scena przedstawiająca Boga Ojca w otoczeniu aniołów. Na kartuszu pomiędzy drugą i trzecią kondygnacją widnieje inskrypcja: S.D.G. MDCCXLIV. Elementy drewniane tego dzieła zostały częściowo polichromowane, a ozdobne detale częściowo pozłocone.
W nawie środkowej, po lewej stronie znajduje się barokowa ambona, wykonana w 1744 roku, podobnie jak ołtarz główny, w warsztacie Jana Chrystiana Schmidta w Reszlu. Ambona ma kształt ośmioboku, a jej kosz i balustradę podzielono kolumnami na prostokątne pola, w których umieszczono drewniane figury. Na koszu, w centralnym miejscu znajduje się Zbawiciel w otoczeniu czterech Ewangelistów z atrybutami. Nad drzwiami wejściowymi umieszczono figury świętych Piotra i Pawła, a po stronie schodów i wejścia trzy figury przedstawiające doktorów Kościoła: św. Grzegorza Wielkiego, Św. Hieronima i Św. Augustyna. Masywną i akustyczną nakrywę ambony zdobi postać Chrystusa Zmartwychwstałego, a podniebie baldachimu gołębica Ducha Świętego. Wśród innych cennych zabytków wymienia się również:
- kościelne organy z 1609 roku;
- zespół renesansowych (druga połowa XVI wieku) i manierystycznych (z 1609 roku) tablic ołtarzowych,
- portret kardynała Stanisława Hozjusza z 1570 roku,
- żyrandol z 1576 roku, wykonany przez Hermana Beringa z Gdańska,
- gotycki krzyż z XV wieku (wolnostojący).
- późnogotycka monstrancja z początku XVI wieku,
- sześć kielichów z XVII wieku i kilka późniejszych,
- relikwiarz barokowy z wizerunkiem św. Barbary,
- pacyfikał wykonany przez złotnika dobromiejskiego - Antoniego Kriegera,
- lampa wieczna z około 1700 roku.
Cerkiew prawosławna św. Mikołaja (parafialna). Dawny kościół ewangelicki wybudowany w latach 1829-1830, zapewne według projektu Karla Friedricha Schinkla, wieża 1905-1906. Po 1945 został przekazany Kościołowi prawosławnemu. Nastąpiła wtedy adaptacja wnętrza do potrzeb liturgii prawosławnej, przebudowano ołtarz, ustawiono ikonostas. Pierwotny ołtarz barokowy połączony jest z kazalnicą (zakupiony z jednego z kościołów katolickich).
Cerkiew greckokatolicka bł. Emiliana Kowcza Od 1996 mieści się w adaptowanym budynku magazynowym z początku XX wieku, zlokalizowanym przy ulicy Młynarskiej (na wylocie Zamkowej). Świątynia posiada jedną kopułę. Wewnątrz mieści się współczesny ikonostas. Obecne wezwanie cerkiew otrzymała 13 czerwca 2010, w czasie wizyty metropolity przemysko-warszawskiego Jana Martyniaka
Układ urbanistyczny miasta z rynkiem i ratuszem pośrodku, znajdują się też tutaj liczne kamieniczki zabytkowe które otaczają rynek oraz stoją przy okolicznych ulicach.
Klasztor Katarzynek Budynek wzniesiono w obrębie murów obronnych starego miasta, na południowo-wschodnim ich łuku (niem. Haushaltungsschule, obecnie ul. Olsztyńska 9).
Zgromadzenie sióstr św. Katarzyny (przybyłe z Braniewa) zostało osadzone w tym miejscu w 1581 roku przez biskupa Marcina Kromera. Do tego czasu klasztor zajmowany był przez konwent beginek o regule tercjarek franciszkańskich (wzmiankowany już w 1402 roku). Budynek wymieniony był w dokumentach z 1565 roku i 1581 roku jako stary z dziesięcioma celami. Przed 1586 roku został on całkowicie przebudowany i dostosowany do potrzeb nowego konwentu. Równocześnie rada miejska dodała sąsiednią parcelę, zabudowaną następnie w 1776 roku trzema dalszymi skrzydłami klasztoru. Znalazły w nim swoje miejsce dwa pokoje szkolne (siostry katarzynki prowadziły szkołę dla dziewcząt pw. Św. Anny), refektarz, kaplica i pokoje mieszkalne dla sióstr. Budynek był przebudowany w latach 1860-1861 i remontowany na początku XX wieku i w 1938 roku.
Wskutek licznych przebudów (zwłaszcza z lat 1860-1861) klasztor utracił późnobarokowe cechy stylowe i tylko jego wewnętrzny dziedziniec oraz masywne przypory u ścian przypominają wiek budowli. Jest ona murowana i otynkowana, czteroskrzydłowa, wzniesiona wokół prostokątnego dziedzińca. Skrzydło frontowe, od strony zachodniej, posiada mury i piwnice z 1586 roku. Pozostałe skrzydła pochodzą z roku 1776 (południowe posadowione zostało na dawnym murze obronnym). W północnym skrzydle na parterze znajduje się duża kaplica, przebudowana w roku 1861 i 1938, natomiast w skrzydle wschodnim na parterze znajdują się obszerne pomieszczenia gospodarcze kryte stropem belkowym. Elewacje są gładkie, z szerokimi gzymsami podokapowymi. W elewacji frontowej wyróżnia się pozorny trójosiowy ryzalit. Całość przykryto dachem dwuspadowym z dachówki. W różnych publikacjach odnotowywano, iż w budynku klasztoru znajduje się szereg zabytkowych elementów wyposażenia, w tym m.in.: szafa barokowa z datą 1795, kredens narożny klasycystyczny z początku XIX wieku, zegary szafkowe – z 1750 roku, i z połowy XIX wieku, a także liczne obrazy, w tym:
· z pierwszej połowy XVI wieku: św. Maria Magdalena;
· z pierwszej połowy XVII wieku: Grupa Ukrzyżowania, Złożenie do Grobu, Regina Protmann na Łożu Śmierci, św. Rozalia;
· z końca wieku XVII: Najświętsza Maria Panna z Dzieciątkiem, św. Juda Tadeusz, św. Barbara Opiekunka Konających;
- z pierwszej połowy wieku XVIII: Najświętsza Maria Panna i Najświętsza Maria Panna z Dzieciątkiem, w wieńcu z kwiatów, Salvator Mundi.
Pozostałości murów obronnych z XIV w.
Spichlerz z drugiej połowy XVIII w.
Synagoga znajdująca się przy ulicy Mikołaja Kopernika 24.
Synagoga została zbudowana w 1890 roku. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali synagogę. Po zakończeniu wojny budynek synagogi przebudowano na dom mieszkalny.
Kaplica Jerozolimska – pochodzi z 1829 roku. Wewnątrz barokowe wyposażenie m.in. ołtarz. Na ścianach zabytkowe obrazy z XVII w., przedstawiają one ukrzyżowanie i zdjęcie krzyża. Znajdują się też tutaj obrazy ukazujące życie św. Marii Magdaleny oraz zabytkowe drewniane świeczniki z początku XIX wieku. Kaplicę wybudowano na niewielkim pagórku w pobliżu Ornety (niem. Wormidtt), przy drodze do Pasłęka.
Kaplica w tym miejscu (dawniej pw. św. Krzyża) ufundowana została prawdopodobnie w. XVI jako kaplica Drogi Krzyżowej. Pierwsze pewne informacje na jej temat pochodzą z 1606 roku. Obecna budowla została wzniesiona na miejscu poprzedniej w 1829 roku.
Niewielką, późnobarokową, salową budowlę wzniesiono na planie prostokąta. Kaplica jest orientowana, murowana i otynkowana. Jej elewacje zdobią płytkie blendy i pilastry, a wieńczą trójkątne szczyty z wolutami. Całość przykryto dwuspadowym dachem. We wnęce zachodniej znajduje się wejście, we wschodniej płytka nisza z krucyfiksem późnobarokowym z około 1740 roku. W elewacjach bocznych umieszczono dwa okna o łuku odcinkowym, w opaskach, ujęte płytkimi wnękami.
Wewnątrz znajduje się zabytkowe wyposażenie, m.in. barokowy ołtarz z około 1800 roku, pochodzący z kościoła pw. św. Jana Chrzciciela w Ornecie (z kaplicy św. Krzyża). W ołtarzu umieszczono rzeźbę Najświętszej Marii (w pierwszej kondygnacji) i Chrystusa Zmartwychwstałego w zwieńczeniu, a w polu środkowym krucyfiks na tle malowanego krajobrazu. Z innych, zdemontowanych w orneckim kościele ołtarzy, przeniesiono do kaplicy (po 1830 roku) renesansowe obrazy, w tym cykl przedstawień z życia św. Marii Magdaleny, scenę Ukrzyżowania i zdjęcia z Krzyża (początek XVII wieku). W kaplicy znajdują się także drewniane świeczniki empirowe z początku XIX wieku.
Na wzniesieniu, na którym znajduje się kaplica, wykonywano niegdyś wyroki zasądzone przez władze miejskie. Stąd dawna nazwa tego miejsca „Wzgórze Szubieniczne”.
Zaczynamy zgadywankę. 
Pierwsza fotka. Niektóre obiekty musiałam przykryć z wiadomych celów.
![[Obrazek: 1vdv.jpg]](http://wgrajo.pl/img/1vdv.jpg)

