[Fedorowicz]

On nie wierzył w panteizm lecz był jego klasykiem a wierzył w monizm. Czyli na monizm składa się między innymi
panteizm ale też wiele innych poglądów.

Monizm posiada charakter panteistyczny z tą różnicą, że idea Boga jako Absolutu Osobowego została przekształcona w ideę Absolutu rozumianego jako wszechogarniająca całość rzeczywistości, bezosobowy Wszechświat. Powstały pośród filozofów na przestrzeni wieków różne rodzaje monizmu:

1)monizm materialistyczny (naturalistyczny) to przekonanie, że istnieje tylko natura materialna – to, co materialne i empiryczne (istnieje w przestrzeni i czasie i daje się poznać zmysłami).

2)monizm ontologiczny to przekonanie, że wszystko, co istnieje, jest jednym rodzajem bytu.

3)monizm panteistyczny to przekonanie, że natura – to, co materialne i empiryczne – zawiera ukryty duchowy porządek świata – rozum świata, prawa natury, boską doskonałość świata.

4)naturalizm ontologiczny to pogląd, który uznaje, że istnieje tylko rzeczywistość przyrodnicza (empiryczna) – dostępna zmysłom rzeczywistość materialna.

Generalnie jest to zastąpienie Boga -Wszechświatem i jego prawami, lub utożsamienie Boga z Wszechświatem. Jak pisał Spinoza Wszechświat i natura maja cechy boskie, treść i siłę boską a Bóg ma cechy i treść natury i Wszechświata zatem Bóg i Wszechświat są jednym i tym samym:

"Gdyby więc zdarzyło się coś w naturze, co by się sprzeciwiało jej

prawom powszechnym, to jednocześnie sprzeciwiałoby się

koniecznie woli, rozumowi i naturze boskiej. Gdyby zaś ktoś

przypuścił, że Bóg czyni coś wbrew prawom natury, to byłby

zmuszony przyjąć zarazem, że Bóg działa przeciwko swej naturze, co

jest w najwyższym stopniu niedorzeczne. Można by to łatwo wykazać

także stąd, że moc natury jest samą mocą i siłą boską, moc boska zaś

jest właściwie treścią Boga. [...] A więc w naturze nie zachodzi nic

takiego, co by się sprzeciwiało jej prawom powszechnym, ani też nic

takiego, co by się z nimi nie zgadzało lub z nich nie wynikało."

Baruch Spinoza,

Traktat teologiczno-polityczny.

Podobnie sądził Albert Einstein.