Zapłodnienie in vitro (IVF) – krok po kroku
Zapłodnienie pozaustrojowe, nazywane potocznie zapłodnieniem in vitro (IVF), oznacza zapłodnienie
komórek jajowych kobiety poza jej ciałem. Wskazaniem do IVF mogą być obniżone parametry nasienia niezależnie od przyczyny, niemożność wywołania owulacji, niedrożność jajowodów, niepowodzenia przy wykorzystaniu innych metod wspomaganego rozrodu, nieznana przyczyna niepłodności.
Badania przygotowujące do in vitro
Przed rozpoczęciem cyklu zapłodnienia pozaustrojowego pacjentka wykonuje zestaw badań laboratoryjnych.
Zgoda na in vitro
W każdej klinice pary przystępujące do zabiegu wyrażają
pisemną zgodę na przeprowadzenie pełnej procedury IVF.
Stymulacja hormonalna
Cykl
in vitro rozpoczyna zazwyczaj
stymulacja hormonalna. W pojedynczych przypadkach może być
iv vitro w cyklu naturalnym.
Kontrolowana
hiperstymulacja jajników ma na celu pobudzenie do wzrostu i równoczesnego dojrzewania licznych pęcherzyków jajnikowych, a tym samym zwiększenie liczby potencjalnie dojrzałych
komórek jajowych. W cyklu naturalnym dojrzewa zwykle tylko jedna komórka jajowa.
Sposób stymulacji zawsze jest ustalany indywidualnie (lek i jego dawkowanie dopasowane jest od pacjentki i ściśle związane ze wcześniejszą diagnostyką). W momencie, kiedy lekarz stwierdzi odpowiedni wzrost pęcherzyków jajnikowych (badanie USG) oraz właściwy poziom hormonów w organizmie (badania laboratoryjne) stymulacja zostaje zakończona i pacjentkę przygotowuje się do pobrania komórek jajowych.
W okresie stymulacji zaleca się wstrzemięźliwość seksualną do momentu oddania przez Partnera nasienia do zapłodnienia. Ale pacjentki mogą prowadzić normalną aktywność zawodową.
Pobranie komórek jajowych
Pobranie komórek jajowych ma
miejsce 34-36 godzin po podaniu ostatniego zastrzyku kończącego stymulację. Zastrzyk ma na celu przygotowanie komórek jajowych do pobrania. Wiele kobiet obawia się tego zabiegu – niepotrzebnie. Jest to krótki, kilkuminutowy zabieg polegający na nakłuciu igłą (pod kontrolą ultrasonograficzną) wszystkich widocznych pęcherzyków w obu jajnikach, celem pobrania płynu pęcherzykowego zawierającego komórki jajowe. Ich identyfikację w trakcie trwania zabiegu przeprowadza embriolog.
Zabieg standardowo, po konsultacji z anestezjologiem, przeprowadzany jest w
krótkim dożylnym znieczuleniu ogólnym. Dzięki temu pacjentka nie odczuwa dolegliwości fizycznych. Zastrzyk ma również działanie uspokajające. Pobranie komórek jajowych ma miejsce zwykle w godzinach porannych. W tym dniu pacjentki muszą być
na czczo (minimum 6 godzin bez jedzenia i picia). Czas odzyskania sprawności po zabiegu nie przekracza 1 godziny, a pobytu w klinice 2-3 godzin. W dniu punkcji zaleca się pacjentkom zwolnienie z pracy i nie prowadzenie pojazdów (na życzenie pacjentka otrzymuje zwolnienie od lekarza).
Pobranie nasienia
Nasienie, po kilkudniowej wstrzemięźliwości płciowej, partner oddaje tuż przed punkcją lub może je dostarczyć z domu. Niekiedy może zaistnieć konieczność uzyskania plemników przez zabieg z jądra lub najądrza.
Zapłodnienie komórek
Pobrane dojrzałe komórki jajowe oraz odpowiednio przygotowane nasienie partnera przenosi się do inkubatora i czeka się na zapłodnienie pozaustrojowe. W następnej dobie embriolog ocenia liczbę zapłodnionych komórek jajowych oraz ich pierwsze
podziały. Informację o liczbie zapłodnionych komórek jajowych przekaże państwu telefonicznie lekarz prowadzący.
![[Obrazek: in_vitro_schemat.jpg]](http://g.wieszjak.polki.pl/p/_wspolne/pliki_infornext/508000/in_vitro_schemat.jpg)
W niektórych przypadkach nie czeka się na samoistne zapłodnienie
komórek jajowych i wykonuje się
mikromanipulację – ICSI. Jest to wstrzyknięcie plemników do cytoplazmy
komórek jajowych. Wskazaniem do zastosowania tej techniki są zwykle nieprawidłowe wyniki badania nasienia, nie dające pewności zapłodnienia w warunkach
in vitro. Stosuje się ją również tedy, gdy wykonywane w przeszłości próby zapłodnienia pozaustrojowego kończyły się niepowodzeniem.
Transfer zarodków
Zwykle większość, ale nie wszystkie pobrane komórki jajowe ulegają zapłodnieniu. W zapłodnionych komórkach jajowych następują
podziały komórkowe. Kiedy w drugiej dobie po punkcji osiągną stadium 4-8 komórkowych zarodków, są podawane do jamy macicy. W wybranych przypadkach embriolog wraz z lekarzem decyduje o podaniu zarodków w następnych dniach. O ilości podawanych zarodków decyduje lekarz w porozumieniu z pacjentami. Pozostałe zarodki są zamrażane. O tym, które zarodki będą zamrożone decyduje embriolog na podstawie oceny ich jakości i możliwości dalszego rozwoju po rozmrożeniu.
Zabieg wprowadzenia zarodków do jamy macicy jest
bezbolesny i wykonuje się go za pomocą cienkiego cewnika. Pacjentka po zabiegu, po krótkim odpoczynku, może udać się do domu. Okres, począwszy od punkcji jajników wymaga podawania
leków zwiększających szansę na zagnieżdżenie podanych zarodków. Leki i dawki leków są ustalane indywidualnie przez lekarza. W okresie po podaniu zarodków zalecamy oszczędzający tryb życia, ograniczenie aktywności fizycznej oraz wstrzemięźliwość seksualną do czasu testów ciążowych. Po ok. 12 dniach od transferu zarodków określamy poziom hormonów ciążowych (HCG) – informuje on o skuteczności przeprowadzonego
leczenia.
Oczekiwanie na wynik
Najtrudniejszym okresem zarówno dla pary , jak i zespołu kliniki jest oczekiwanie na wynik leczenia. Oczekiwania po poddaniu się zabiegowi
in vitro są ogromne, dlatego wielkie mogą być także rozczarowania. Nawet w najlepszych ośrodkach na świecie odsetek ciąż uzyskanych metodami zapłodnienia pozaustrojowego rzadko przekracza 40-45%. Cierpliwości i wytrwałości wymaga również długi okres ciąży oraz oczekiwanie na poród
dziecka.
Powikłania po zabiegu in vitro
Dla większości z pacjentek stosowane leczenie będzie całkowicie bezpieczne. Nie mniej w nielicznych przypadkach mogą wystąpić skutki uboczne terapii, takie jak:
•
zespół hyperstymulacji (1–2% przypadków) – związany z nadmierną i zwykle nieprzewidywalną odpowiedzią organizmu na podawane leki hormonalne. Najczęściej występuje w formie łagodnej i wiąże się z powiększeniem rosnących pęcherzyków jajnikowych do rozmiarów torbieli. W cięższych przypadkach, występujących sporadycznie, może zaistnieć konieczność hospitalizacji. Objawy hyperstymulacji mogą pojawić się od kilku do kilkunastu dni po transferze zarodków i zwykle wskazują na wczesny etap ciąży.
•
krwawienia, zakażenia – wiążą się najczęściej z punkcją jajników. Odpowiednie przygotowanie Pacjentek sprawia, iż powikłania te zdarzają się niezwykle rzadko.
Autor:
InviMed Europejskie Centrum Macierzyństwa
Myślę, że z upływem czasu naukowcy taką metodą będą prowadzić doświadczenia celem mieszania gatunków...czytałam, że w pewnych laboratoriach są prowadzone już takie doświadczenia...istnieje całkiem realna możliwość, że filmy SF staną się rzeczywistością, która przerośnie najśmielsze wyobrażenia...dlatego ten kierunek wydaje się być niebezpiecznym, wymaga od naukowców niezwykłej uwagi, rozwagi, dyscypliny i ...sumienia, bo już zdarzają się przez niesolidność pracowników pomyłki, kobiety rodzą nieswoje dzieci...dlatego na dzień dzisiejszy mam mieszane uczucia ze wskazaniem na NIE....ale zapłodnienie in vitro to prywatna sprawa ludzi decydujących się na nie ale z kieszeni prywatnej, bez refundacji...te pieniądze lepiej przeznaczyć na dzieci żyjące, cierpiące, z ciężkimi schorzeniami...dla ratowania ich nie ma tysięcy zł, natomiast na in vitro wydaje się miliony.