Wątek zamknięty
Ocena wątku:
  • 26 głosów - średnia: 2.31
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

MIASTECZKA ZYDOWSKO - POLSKIE - wspomnienie.
#8

[Obrazek: ujmnyjlx.jpg]


Jako datę powstania miasta przyjmuje się rok 1213. Tutaj zmarł w nocy z 31 maja na 1 czerwca 1434 r. Król Polski Władysław Jagiełło.
 Gródek był miastem królewskim, ośrodkiem starostwa grodowego, stolicą powiatu w ramach ziemi lwowskiej. Funkcję tę pełniło miasto w czasach zaborów i w okresie międzywojennym.
Dziś jest miastem rejonowym obwodu lwowskiego. Jego polskimi miastami partnerskimi są Nisko i Strzyżów.


[Obrazek: 4zwfdjc8.jpg]

[Obrazek: b2g4433k.jpg]

Historia osadnictwa żydowskiego w Gródku Jagiellońskim – w języku jidysz: Greiding – sięga XV wieku.
 Po raz pierwszy żydowscy mieszkańcy są wzmiankowani w 1445 roku i pomimo wydanego w 1550 zakazu osiedlania się Żydów, byli tu obecni także w kolejnym stuleciu.

Istotny rozwój społeczności żydowskiej w Gródku przypadł na drugą połowę XVII wieku.

[Obrazek: x7hojw45.jpg]

 Jak podają autorzy Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, po powstaniu Chmielnickiego miasto było zrujnowane: "W kilka lat po wojnie przybywszy lustratorowie w 1662 r. zastali w rynku domów 22 ( było ich przedtem 78), w ulicach zaś 10 (było ich przedtem 82).

[Obrazek: xj96okkp.jpg]
dawny klasztor franciszkański

 Ponieważ miasto przez samych katolików było osiedlone, począł starosta Jan Gniński, wojewoda chełmiński, zakładać na ogrodach zamkowych osobne dla żydów miasto, które Gnin nazwał". Sto lat później "żydowskie miasto Gnin liczyło domów 62, komorników 124, browarów 18, pańskich 3 i woskobójnię".

Miasto mogło poszczycić się okazałą synagogą, w której znajdowała się cenna kolekcja ksiąg. W Gródku istniał także beit ha-midrasz oraz jesziwa.

Pod koniec XIX wieku w Gródku żyło 8912 mieszkańców, w tym: 3417 katolików, 3079 grekokatolików, 2401 wyznawców judaizmu.

[Obrazek: fy2ux8d8.jpg]

 Do 1910 r. liczba Żydów w Gródku Jagiellońskim wzrosła do 3.866 osób. Silną pozycję w mieście mieli chasydzi związani z dynastią bełską.

[Obrazek: wb68gsdu.jpg]
Stacja kolejowa w Gródku Jagielońskim.

Kryzys gospodarczy w okresie międzywojennym dotkliwie odbił się na sytuacji ekonomicznej żydowskiej społeczności Gródka.

[Obrazek: arc638jf.jpg]

 Brak pracy i perspektyw oraz działalność nacjonalistycznych partii politycznych przyczyniły się do wzrostu nastrojów antysemickich.
 W tym samym czasie coraz większą popularność w Gródku Jagiellońskim zyskiwały organizacje syjonistyczne oraz partia żydowskiej ortodoksji Agudas Israel.

[Obrazek: 7j8nbn4w.jpg]

 We wrześniu 1939 w czasie potyczki z Niemcami, zabity został młody iwonicki narciarz wyczynowy – Stanisław Kielar.


 13 września 1 niemiecka dywizja zajęła Gródek.
 W 1941 było w mieście ponad 5 tys. Żydów.
 Zgodnie z umową niemiecko-radziecką miasto przejęło ZSRR.
22 czerwca 1941 Niemcy zaatakowały ZSRR i miasto ponownie zajęli Niemcy, którzy natychmiast utworzyli getto dla Żydów.
Większość Żydów wywieziono do obozów pracy w Jaktorowie, Winnikach i we Lwowie – Janowskiej lub bezpośrednio do obozu koncentracyjnego w Bełżcu.
 W maju 1943 zlikwidowano getto, ostatnich jego mieszkańców rozstrzelano i pogrzebano w masowej mogile w Artyszowie
. W końcu lipca 1944 Armia Czerwona zajęła Gródek, po 1945 roku trafił pod okupację radziecką. Obecnie jest pod administracją ukraińską.

Obecnie przez miasto prowadzi droga M11 która po stronie polskiej łączy się z drogą krajową 28 w Medyce


Rewerem przez Kresy - odc. 1.FILM

Chodzi o to, aby umrzeć młodo, najpóźniej jak się da.
Wątek zamknięty


Wiadomości w tym wątku
MIASTECZKA ZYDOWSKO - POLSKIE - wspomnienie. - przez Krzysiek - 13-04-2015, 10:34
RE: MIASTECZKA ZYDOWSKO - POLSKIE - wspomnienie. - przez Krzysiek - 13-04-2015, 10:52
RE: MIASTECZKA ZYDOWSKO - POLSKIE - wspomnienie. - przez Krzysiek - 13-04-2015, 11:07
RE: MIASTECZKA ZYDOWSKO - POLSKIE - wspomnienie. - przez Krzysiek - 13-04-2015, 11:20
RE: MIASTECZKA ZYDOWSKO - POLSKIE - wspomnienie. - przez Krzysiek - 13-04-2015, 13:10
RE: MIASTECZKA ZYDOWSKO - POLSKIE - wspomnienie. - przez Krzysiek - 14-04-2015, 12:21
RE: MIASTECZKA ZYDOWSKO - POLSKIE - wspomnienie. - przez Krzysiek - 14-04-2015, 17:37
RE: MIASTECZKA ZYDOWSKO - POLSKIE - wspomnienie. - przez Krzysiek - 15-04-2015, 14:14
RE: MIASTECZKA ZYDOWSKO - POLSKIE - wspomnienie. - przez BartoszM - 12-07-2016, 15:02
RE: MIASTECZKA ZYDOWSKO - POLSKIE - wspomnienie. - przez bonaparte - 27-01-2022, 21:48

Skocz do:


Użytkownicy przeglądający ten wątek: 1 gości