[Fedorowicz]

Roman Dmowski jest  współtwórcą i założycielem Narodowej Demokracji. Jakie Jego zasługi można wymienić w celu odzyskania niepodległości Polski ? 

-1893 r przyczynił się do rozwiązania Ligi Polskiej i Powołania Ligi Narodowej

-od 1897 Liga Narodowa podjęła się tworzenia we wszystkich zaborach  patriotycznego stronnictwa politycznego

-na początku pierwszej wojny światowej z jego inicjatywy zawiązano w Warszawie Komitet Narodowy Polski

-w 1918 r. wraz z I. Paderewskim wyjechał do USA na rozmowy z prezydentem Wilsonem

-objął dowództwo nad tworzącą się we Francji armią polską pod dowództwem Józefa Hallera

-uznanie Komitetu Narodowego za przedstawicielstwo Polski przez państwa sprzymierzone

-w 1919 r. objął funkcję delegata Polski na konferencję pokojową w Paryżu. 29 stycznia 1919 roku na konferencji pokojowej w Paryżu Roman Dmowski wygłosił pięciogodzinną mowę, w której przedstawił postulaty polskiej delegacji. Przemowa miała znaczny wpływ na kwestię odrodzenia Polski po I wojnie światowej. Paryska konferencja miała ustalić ład w Europie po I wojnie światowej. W debatach udział wzięło 27 państw, ale do największych graczy należały zwycięskie alianckie mocarstwa: Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Francja, Włochy oraz Japonia. Najważniejsze decyzje były podejmowane w ramach tzw. Rady Najwyższej, która skupiała premierów oraz ministrów spraw zagranicznych tychże państw.

To właśnie przed Radą Dziesięciu Roman Dmowski wystąpił 29 stycznia 1919 roku. Jego przemowa wywarła duże wrażenie na słuchaczach. Przemawiał na zmianę po francusku i angielsku. Dopiero w trakcie przerwy doniesiono mu mapy. Był znakomicie przygotowany i potrafił odpowiedzieć na każde pytanie i co jest istotne, wiedział co należy powiedzieć i jakie zająć stanowisko. "W jego wypadku wizja Polski wiązała się z wizją Europy środkowo-wschodniej i tego, jak ona ma wyglądać" – prof. Krzysztof Kawalec, autor biografii Romana Dmowskiego, w audycji Katarzyny Kobyleckiej z cyklu "Ludzie niepodległości".

- 28 czerwca 1919r. obok Paderewskiego,  jako jeden z dwóch polskich sygnatariuszy podpisał w imieniu Polski traktat wersalski, który uznał Polskę jako państwo w formie prawno-międzynarodowej.

"Francuzi popierali odbudowę dużej Polski, zwłaszcza od momentu, kiedy okazało się, że biała Rosja przegrywa z bolszewikami. Wtedy Francuzi zaakceptowali Polskę jako zastępczego sojusznika, który będzie szachował Niemcy, głównego przeciwnika Francji" .prof. Andrzej Nowak w audycji Polskiego Radia z 2018 roku.