16-08-2014, 18:58
Ludzki organizm syntezuje witaminę D pod wpływem światła słonecznego. Jest to witamina rozpuszczalna w tłuszczach, a co za tym idzie może być magazynowana w ludzkim organizmie i niezwykle rzadko pojawiają się jej niedobory. Wpływa głównie na działania fizjologiczne: gospodarka wapniowo - fosforanowa, prawidłowa struktura i funkcje kośćca. Witamina D występuje w dwóch postaciach: D2 - występuje w drożdżach i organizmach roślinnych i D3 - w organizmach zwierzęcych.
Funkcje witaminy D
wpływa na mineralizację kości i funkcjonowanie układu kostnego,
decydując o właściwym stanie kostek ucha wewnętrznego,
działa na komórki szpiku kostnego,
odpowiada za gęstość i stan uzębienia,
reguluje gospodarkę wapniowo - fosfornową,
reguluje wydzielanie insuliny i wpływa na poziom cukru we krwi,
wspomaga system immunologiczny,
działa przeciwbakteryjnie,
zapobiega powstawaniu nowotworów – okrężnicy, piersi, prostaty, chłoniak nieziarniczy,
korzystnie wpływa na układ nerwowy, skurcze mięśni i serca.
Niedobór witaminy D
Niedobór witaminy D w organizmie może być spowodowany zbyt niskim jej spożyciem połączonym z małą ekspozycją na działanie promieni słonecznych (UVB). Skutki niedoboru witaminy D w organizmie to:
ogólne osłabienie organizmu i zmniejszenie odporności,
osłabienie i wypadanie zębów,
stany zapalne skóry,
zapalenie spojówek,
wzrost ryzyka powstania komórek nowotworowych,
dysfunkcje układu nerwowego i mięśniowego,
u dzieci i niemowląt powoduje krzywicę,
u osób dorosłych oraz kobiet w ciąży i karmiących może prowadzić do odwapnienia i rozmiękczenia kości,
u osób w podeszłym wieku przyczynia się do powstania osteoporozy,
Nadmiar witaminy D
Witamina D nie należy do witamin toksycznych dlatego rzadko mamy doczynienia z hiperwitaminozą. Do przedawkowania witaminy D dochodzi przy przekroczeniu 50 tys. IU na dobę, wtedy mogą się pojawić objawy typu:
bóle głowy, brzucha, oczu,
bóle szczęk, stawów i mięśni,
osłabienie i szybkie męczenie się,
nudności i wymioty, brak apetytu oraz utrata wagi ciała,
biegunka, wzmożone oddawanie moczu,
u dzieci opóźnienia w rozwoju psychomotorycznym.
Źródła witamy D
Dzienne zapotrzebowanie na witaminę D to dla dorosłych 5 µg, dla dzieci i kobiet w ciąży oraz karmiących 10 µg gdzie 1 µg to około 40 IU (j.m.).
Tabela: Zawartość witaminy D w poszczególnych produktach (na 100g / 100 ml produktu) w [µg] i [IU]:
Produkt [µg] [IU]
Śledź 25 1 000
Makrela 24 960
Łosoś 12 480
Tuńczyk 6 240
Żółtko jajka 1,4 54
Ser żółty do 0,8 do 30
Pokarm kobiecy do 0,2 do 8
Informacja dodatkowa: niektóre produkty spożywcze są specjalnie wzbogacane o witaminę D stąd mogą w nich występować wyższe dawki niż normalnie. W Polsce witaminę D (także witaminę A) dodaje się do margaryny.
Funkcje witaminy D
wpływa na mineralizację kości i funkcjonowanie układu kostnego,
decydując o właściwym stanie kostek ucha wewnętrznego,
działa na komórki szpiku kostnego,
odpowiada za gęstość i stan uzębienia,
reguluje gospodarkę wapniowo - fosfornową,
reguluje wydzielanie insuliny i wpływa na poziom cukru we krwi,
wspomaga system immunologiczny,
działa przeciwbakteryjnie,
zapobiega powstawaniu nowotworów – okrężnicy, piersi, prostaty, chłoniak nieziarniczy,
korzystnie wpływa na układ nerwowy, skurcze mięśni i serca.
Niedobór witaminy D
Niedobór witaminy D w organizmie może być spowodowany zbyt niskim jej spożyciem połączonym z małą ekspozycją na działanie promieni słonecznych (UVB). Skutki niedoboru witaminy D w organizmie to:
ogólne osłabienie organizmu i zmniejszenie odporności,
osłabienie i wypadanie zębów,
stany zapalne skóry,
zapalenie spojówek,
wzrost ryzyka powstania komórek nowotworowych,
dysfunkcje układu nerwowego i mięśniowego,
u dzieci i niemowląt powoduje krzywicę,
u osób dorosłych oraz kobiet w ciąży i karmiących może prowadzić do odwapnienia i rozmiękczenia kości,
u osób w podeszłym wieku przyczynia się do powstania osteoporozy,
Nadmiar witaminy D
Witamina D nie należy do witamin toksycznych dlatego rzadko mamy doczynienia z hiperwitaminozą. Do przedawkowania witaminy D dochodzi przy przekroczeniu 50 tys. IU na dobę, wtedy mogą się pojawić objawy typu:
bóle głowy, brzucha, oczu,
bóle szczęk, stawów i mięśni,
osłabienie i szybkie męczenie się,
nudności i wymioty, brak apetytu oraz utrata wagi ciała,
biegunka, wzmożone oddawanie moczu,
u dzieci opóźnienia w rozwoju psychomotorycznym.
Źródła witamy D
Dzienne zapotrzebowanie na witaminę D to dla dorosłych 5 µg, dla dzieci i kobiet w ciąży oraz karmiących 10 µg gdzie 1 µg to około 40 IU (j.m.).
Tabela: Zawartość witaminy D w poszczególnych produktach (na 100g / 100 ml produktu) w [µg] i [IU]:
Produkt [µg] [IU]
Śledź 25 1 000
Makrela 24 960
Łosoś 12 480
Tuńczyk 6 240
Żółtko jajka 1,4 54
Ser żółty do 0,8 do 30
Pokarm kobiecy do 0,2 do 8
Informacja dodatkowa: niektóre produkty spożywcze są specjalnie wzbogacane o witaminę D stąd mogą w nich występować wyższe dawki niż normalnie. W Polsce witaminę D (także witaminę A) dodaje się do margaryny.