Podgląd wątku (od najnowszej odpowiedzi)
Napisane przez hogan - 23-02-2019, 23:36
:lol:
Wcale mnie nie dziwi.
Przed ratuszem położyli kiedyś asfalt ale musieli zdjąć, bo okazało się, że bruk jest zabytkowy :lol:
Wcale mnie nie dziwi.

Przed ratuszem położyli kiedyś asfalt ale musieli zdjąć, bo okazało się, że bruk jest zabytkowy :lol:
Napisane przez bonaparte - 23-02-2019, 9:15
Pokazywali Ornete w tv wczoraj, bylo o dziurawych drogach.
Napisane przez hogan - 13-10-2016, 12:30
Dziękuję bardzo za obszerny artykuł 
Z mojej wiedzy o tym mieście, mogę napisać, że te miasto, byłoby bardzo dobrym punktem łączącym inne miasta
ale zaniedbano taką opcję i obecnie miasto idzie ku ruinie. Jest jak zaciszny, zapomniany ale atrakcyjny zakątek.
Urokiem tego miasta, jest nieduże jezioro Mieczowe a swój urok zawdzięcza temu, że nie każde miasto ma możliwość
spacerów alejką nad jeziorem o każdej porze roku.
Tu z neta, zdjęcie jeziora jesienią... prawda, że pięknie?
![[Obrazek: jezioro_mieczowe.jpg]](http://www.powiatlidzbarski.pl/wp-content/gallery/orneta/jezioro_mieczowe.jpg)
W lato też wygląda zachęcająco, pływają nawet łabędzie a to może świadczyć o czystości terenu, chociaż samo jezioro, ponoć
jest bardzo brudne.

Z mojej wiedzy o tym mieście, mogę napisać, że te miasto, byłoby bardzo dobrym punktem łączącym inne miasta
ale zaniedbano taką opcję i obecnie miasto idzie ku ruinie. Jest jak zaciszny, zapomniany ale atrakcyjny zakątek.
Urokiem tego miasta, jest nieduże jezioro Mieczowe a swój urok zawdzięcza temu, że nie każde miasto ma możliwość
spacerów alejką nad jeziorem o każdej porze roku.
Tu z neta, zdjęcie jeziora jesienią... prawda, że pięknie?

![[Obrazek: jezioro_mieczowe.jpg]](http://www.powiatlidzbarski.pl/wp-content/gallery/orneta/jezioro_mieczowe.jpg)
W lato też wygląda zachęcająco, pływają nawet łabędzie a to może świadczyć o czystości terenu, chociaż samo jezioro, ponoć
jest bardzo brudne.
Napisane przez przelotnyptak - 13-10-2016, 12:18
Wiosną byłem w Ornecie. Wcześniej zrobiłem sobie własny przewodnik, prostą metodą kopiowania fragmentów z Wikipedii i innych stron. oto fragment o Ornecie:
Orneta (niem. Wormditt, prus. Wurmedītin) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Orneta, położone na Równinie Orneckiej, na Warmii.
30 czerwca 2012 miasto liczyło 9169 mieszkańców.
Historia
· 12 sierpnia 1308 – na ten dzień datowana jest pierwsza wzmianka o osadzie Orneta. Była ona lokowana na staropruskim polu osadniczym Wurmedyten lub Wormedythin.
· 26 marca 1313 – początek miasta Orneta - potwierdzenie praw miejskich, pojawiło się w dokumentach miejskich słowo "civitas".
· 1340 – Orneta na 9 lat (do 1349) stała się siedzibą biskupów warmińskich. W tymże roku powstały mury obronne i rozbudowany został zamek.
· 1350 – rozpoczęto budowę kościoła farnego.
· 14 sierpnia 1359 – zostały odnowione przywileje miejskie Ornety na prawie chełmińskim. Miasto otrzymało ratusz.
· 1406 – wzmianka o szpitalu św. Ducha - średniowiecznym szpitalu orneckim.
· 21 stycznia 1454 – Zjazd w Ornecie, podczas którego miasta warmińskie stanęły po stronie Prus w wojnie trzynastoletniej.
· 1466 – II pokój toruński, w wyniku którego Warmia wraz z Ornetą weszły w skład Korony Polskiej.
· 24 listopada 1520 – ciężkie, 8-dniowe oblężenie Ornety, które skończyło się oddaniem miasta Albrechtowi Hohenzollernowi
· 1538 – Mikołaj Kopernik podczas pobytu w Ornecie asystował biskupowi Janowi Dantyszkowi przy odbiorze przysięgi składanej komornictwu biskupiemu.
· 1586 – osadzenie klasztoru katarzynek z inicjatywy biskupa Marcina Kromera.
· 17 lipca 1626 – Orneta została zajęta przez wojska szwedzkie.
· 1655-1660 – w wyniku drugiej wojny szwedzkiej miasto zostało całkowicie zrujnowane.
· 1703-1788 – Hans Wulff syn organmistrza z Ornety zbudował organy oliwskie.
· 1772 – Orneta w zaborze Pruskim.
· 1829-1830 – budowa kościoła ewangelickiego.
· 1867 – pierwsze gimnazjum w Ornecie.
· 1872-1875 – powstał nowoczesny szpital miejski - szpital św. Elżbiety.
· 1884 – Orneta otrzymała połączenie kolejowe z Olsztynem - budowa dworca kolejowego.
· 1885 – miasto otrzymało kolejne połączenie kolejowe, tym razem z Pieniężnem.
· 1894 – kolejne połączenie kolejowe z Morągiem.
· 1901 – powszechna elektryfikacja Ornety.
· 1902 – utworzenie gimnazjum żeńskiego.
· 1905 – połączenie kolejowe Ornety z Lidzbarkiem Warmińskim.
· 1911 – Orneta została skanalizowana i otrzymała wodociągi.
· 20 listopada 1925 – nowy budynek gimnazjów żeńskiego i męskiego.
· 17 marca 1945 – zajęcie Ornety przez wojska II i III frontu białoruskiego.
· 23 lipca 1945 – przekazanie Ornety administracji polskiej.
· 1945-1998 okres rozwoju, rozbudowy miasta - nowe zakłady przemysłowe, budynki mieszkalne i użyteczności publicznej.
· 1975 – w wyniku przeprowadzonej reformy administracyjnej Orneta weszła w skład województwa elbląskiego.
· Kościół Greckokatolicki Parafia bł. Emiliana Kowcza
· Kościół Rzymskokatolicki Parafia św. Jana Chrzciciela
· Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny Parafia św. Mikołaja
· Świadkowie Jehowy Zbór, Sala Królestwa.
Ratusz – wybudowany w stylu gotyckim znajduje się w centralnej części rynku orneckiego. Powstał on w 1351 na miejscu dawnego domu kupieckiego. Pierwsza wzmianka o nim datowana jest na 1359. Obecny kształt bryły ratusza został nadany najprawdopodobniej w latach 1376-1389. Jest to budynek murowany z liczną zendrówką. W XV wieku ratusz został obudowany murowanymi budami, które wzmiankowane są już w 1423. W 1614 owe budy uzyskały status domków budniczych. Ratusz ornecki zbudowany jest na planie prostokąta, z dosyć znacznie rozczłonkowanym szczytem. Dach wieńczy ośmioboczna wieżyczka barokowa z galeryjką, która odnawiana była trzykrotnie w 1586, 1622 i 1832. W hełmie wieży umieszczony jest najstarszy na Warmii dzwon pochodzący z 1384.
Kościół parafialny św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty – ul. Kościelna, gotycki kościół parafialny został zbudowany w latach przed 1350 – po 1370, z inicjatywy biskupa Hermana z Pragi (1338-1349), który obrał ornecki zamek za swoją siedzibę. Jej konsekracji, ku czci Boga Wszechmogącego, Chwalebnej Dziewicy Maryi i św. Jana Ewangelisty, dokonał biskup warmiński Henryk III Sorbom w 1379 roku. Jest ceglaną czteroprzęsłową bazyliką z niewyodrębnioną częścią prezbiterialną i z wieżą od zachodu. Od końca XIV w. (pierwsza wzmianka pochodzi z 1394 roku) do naw bocznych zaczęto dostawiać tej samej wysokości kaplice, szeroko otwarte do wnętrza naw bocznych. Ogółem powstało ich dziesięć. W 1494 roku nastąpiła ponowna konsekracja świątyni. Nadano jej wówczas patronów świętych Jana Chrzciciela i Jana Ewangelistę. Od XVI wieku wygląd zewnętrzny nie był już zmieniany. Kościół znacznie ucierpiał w historii, głównie za sprawą wojen i pożarów, lecz mimo to należy do najbardziej interesujących na Warmii. Został zniszczony w czasie wojen krzyżackich w latach 1519-1525. Po zniszczeniach kościół przebudowano i rozbudowano, otrzymał m.in. nowe szczyty i sklepienia. Mur ozdobiono wówczas ceramiką ceglaną i dobudowano szczyty kaplic. Około 1900 przeprowadzono gruntowny remont kościoła nie zmieniając jednak jego konstrukcji i architektury. We wnętrzu budynku na uwagę zasługują liczne zabytki: ołtarz główny z 1744, żyrandol z 1576, barokowe ołtarze boczne (św. Elżbiety Węgierskiej, św. Katarzyny Aleksandryjskiej, Serca Pana Jezusa), ambona z 1744. Liczne są ołtarze umieszczone przy filarach: ołtarz NMP Różańcowej z 1761 roku, ołtarz św. Józefa. Wewnątrz znajduje się również gotycki krzyż z XV wieku oraz mosiężny lawaterz. Znajdują się też gotyckie malowidła ścienne (m.in. Koronacja Marii z końca XIV w.), a ponadto liczne malowidła z XV w. Obok zabytkowa parafia.
Jest to kościół orientowany, wzniesiony w stylu gotyckim, z cegły. Nadano mu formę trójnawowej, czteroprzęsłowej bazyliki, bez wyodrębnionego prezbiterium oraz chóru. Nawa główna jest w nim znacznie wyższa od obu naw bocznych. Po stronie zachodniej usytuowano wieżę (45 m wysokości) z wejściem głównym, wzniesioną na planie kwadratu i wtopioną w główny korpus. Po jej bokach znajdują się dwie większe, kwadratowe kaplice. Od wschodu i zachodu ściany zewnętrzne opinają przypory, w które wkomponowano mniejsze kaplice, stwarzając przez to czwartą i piątą nawę. W kościele jest obecnie osiem kaplic. W lewej nawie znajduje się kaplica Świętego Krzyża, Zwiastowania oraz Maryjna (Mariacka), w prawej: „ciemna” lub też Błogosławionej Dziewicy, Trzech Król, świętych Piotra i Pawła, Matki Bożej Częstochowskiej, św. Katarzyny. Nad elewacjami wzniesiono rzędy szczytów bocznych zwieńczonych sterczynami o czworobocznym trzonie. Załamania dachowe kaplic zaopatrzono w daleko wysunięte „rzygacze” wody. Zewnętrzne ściany dekoruje szeroki kilkustrefowy ceglany fryz z cegły, z płaskorzeźbami głów męskich i kobiecych (od strony ulicy). Wnętrze świątyni przykrywają sklepienie wielogwiaździste. W różnych miejscach kościoła zachowane są gotyckie malowidła ścienne. Najciekawsze z nich: Koronacja Najświętszej Maryi Panny (około 1380 roku, zasłonięta ołtarzem Św. Rodziny), Panny Mądre i Głupie (około 1420-1440), św. Anna Samotrzeć w asyście świętych Jana Ewangelisty i Jakuba Większego (koniec XV wieku) oraz Męczeństwo św. Sebastiana (początek XVI wieku).
Ołtarz główny w stylu barokowym został wykonany w 1744 roku w warsztacie Jana Chrystiana Schmidta w Reszlu. Ołtarze boczne są w stylu neogotyckim. Po lewej stronie znajduje się ołtarz św. Elżbiety Węgierskiej, patronki Ornety, natomiast po prawej, Najświętszego Serca Pana Jezusa. Dwa ołtarze w stylu rokoko ustawiono przy filarach środkowych. Po prawej stronie ustawiono ołtarz Matki Bożej Różańcowej, wykonany w 1761 roku przez Krzysztofa Perwangera z Tolkmicka, a po lewej – ołtarz Świętej Rodziny, autorstwa Jana Freya z Braniewa, z 1764 roku. W kaplicy mariackiej znajduje się również marmurowy ołtarz z 1646 roku (do 1814 roku znajdował się w kościele jezuitów w Braniewie), a w kaplicy św. Piotra i Pawła, najstarszy w kościele, ołtarz z 1617 roku.
Ołtarz główny jest to ołtarz trzykondygnacyjny, ustawiony na dwuczęściowym cokole. Kolejne kondygnacje są coraz mniejsze i węższe. Części boczne są wysunięte w stosunku do środka ołtarza. W pierwszych dwóch kondygnacjach znajduje się po sześć kolumn w stylu korynckim, wykonanych z białego marmuru, trzecia jest czterokolumnowa. W piętrze najniższym znajduje się obraz św. Antoniego z Dzieciątkiem Jezus, pod którym ukryty jest obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej. Do końca II wojny światowej był tu olejny obraz Chrztu Chrystusa. Po obu stronach obrazu, pomiędzy kolumnami, znajduje się sześć naturalnej wielkości drewnianych rzeźb: na lewo – Świętego Piotra, Jana Chrzciciela i Andrzeja, na prawo – św. Pawła, Jana Ewangelisty i Jakuba Starszego. W drugiej kondygnacji umieszczono obraz św. Elżbiety, patronki miasta. Obok obrazu stoją figury świętych, nieco mniejsze niż te poniżej. Po lewej znajduje się wizerunek apostoła Bartłomieja i Mateusza, a po prawej św. Filipa i Tomasza. W najwyższej części ołtarza ustawiono rzeźbę Maryi stojącej na półksiężycu i w glorii. Po jej lewej stronie znajduje się figura św. Szymona, natomiast po prawej św. Judy Tadeusza, towarzyszą im także anioły. W zwieńczeniu ołtarza znajduje się scena przedstawiająca Boga Ojca w otoczeniu aniołów. Na kartuszu pomiędzy drugą i trzecią kondygnacją widnieje inskrypcja: S.D.G. MDCCXLIV. Elementy drewniane tego dzieła zostały częściowo polichromowane, a ozdobne detale częściowo pozłocone.
W nawie środkowej, po lewej stronie znajduje się barokowa ambona, wykonana w 1744 roku, podobnie jak ołtarz główny, w warsztacie Jana Chrystiana Schmidta w Reszlu. Ambona ma kształt ośmioboku, a jej kosz i balustradę podzielono kolumnami na prostokątne pola, w których umieszczono drewniane figury. Na koszu, w centralnym miejscu znajduje się Zbawiciel w otoczeniu czterech Ewangelistów z atrybutami. Nad drzwiami wejściowymi umieszczono figury świętych Piotra i Pawła, a po stronie schodów i wejścia trzy figury przedstawiające doktorów Kościoła: św. Grzegorza Wielkiego, Św. Hieronima i Św. Augustyna. Masywną i akustyczną nakrywę ambony zdobi postać Chrystusa Zmartwychwstałego, a podniebie baldachimu gołębica Ducha Świętego. Wśród innych cennych zabytków wymienia się również:
Cerkiew prawosławna św. Mikołaja (parafialna). Dawny kościół ewangelicki wybudowany w latach 1829-1830, zapewne według projektu Karla Friedricha Schinkla, wieża 1905-1906. Po 1945 został przekazany Kościołowi prawosławnemu. Nastąpiła wtedy adaptacja wnętrza do potrzeb liturgii prawosławnej, przebudowano ołtarz, ustawiono ikonostas. Pierwotny ołtarz barokowy połączony jest z kazalnicą (zakupiony z jednego z kościołów katolickich).
Cerkiew greckokatolicka bł. Emiliana Kowcza Od 1996 mieści się w adaptowanym budynku magazynowym z początku XX wieku, zlokalizowanym przy ulicy Młynarskiej (na wylocie Zamkowej). Świątynia posiada jedną kopułę. Wewnątrz mieści się współczesny ikonostas. Obecne wezwanie cerkiew otrzymała 13 czerwca 2010, w czasie wizyty metropolity przemysko-warszawskiego Jana Martyniaka
Układ urbanistyczny miasta z rynkiem i ratuszem pośrodku, znajdują się też tutaj liczne kamieniczki zabytkowe które otaczają rynek oraz stoją przy okolicznych ulicach.
Klasztor Katarzynek Budynek wzniesiono w obrębie murów obronnych starego miasta, na południowo-wschodnim ich łuku (niem. Haushaltungsschule, obecnie ul. Olsztyńska 9).
Zgromadzenie sióstr św. Katarzyny (przybyłe z Braniewa) zostało osadzone w tym miejscu w 1581 roku przez biskupa Marcina Kromera. Do tego czasu klasztor zajmowany był przez konwent beginek o regule tercjarek franciszkańskich (wzmiankowany już w 1402 roku). Budynek wymieniony był w dokumentach z 1565 roku i 1581 roku jako stary z dziesięcioma celami. Przed 1586 roku został on całkowicie przebudowany i dostosowany do potrzeb nowego konwentu. Równocześnie rada miejska dodała sąsiednią parcelę, zabudowaną następnie w 1776 roku trzema dalszymi skrzydłami klasztoru. Znalazły w nim swoje miejsce dwa pokoje szkolne (siostry katarzynki prowadziły szkołę dla dziewcząt pw. Św. Anny), refektarz, kaplica i pokoje mieszkalne dla sióstr. Budynek był przebudowany w latach 1860-1861 i remontowany na początku XX wieku i w 1938 roku.
Wskutek licznych przebudów (zwłaszcza z lat 1860-1861) klasztor utracił późnobarokowe cechy stylowe i tylko jego wewnętrzny dziedziniec oraz masywne przypory u ścian przypominają wiek budowli. Jest ona murowana i otynkowana, czteroskrzydłowa, wzniesiona wokół prostokątnego dziedzińca. Skrzydło frontowe, od strony zachodniej, posiada mury i piwnice z 1586 roku. Pozostałe skrzydła pochodzą z roku 1776 (południowe posadowione zostało na dawnym murze obronnym). W północnym skrzydle na parterze znajduje się duża kaplica, przebudowana w roku 1861 i 1938, natomiast w skrzydle wschodnim na parterze znajdują się obszerne pomieszczenia gospodarcze kryte stropem belkowym. Elewacje są gładkie, z szerokimi gzymsami podokapowymi. W elewacji frontowej wyróżnia się pozorny trójosiowy ryzalit. Całość przykryto dachem dwuspadowym z dachówki. W różnych publikacjach odnotowywano, iż w budynku klasztoru znajduje się szereg zabytkowych elementów wyposażenia, w tym m.in.: szafa barokowa z datą 1795, kredens narożny klasycystyczny z początku XIX wieku, zegary szafkowe – z 1750 roku, i z połowy XIX wieku, a także liczne obrazy, w tym:
· z pierwszej połowy XVI wieku: św. Maria Magdalena;
· z pierwszej połowy XVII wieku: Grupa Ukrzyżowania, Złożenie do Grobu, Regina Protmann na Łożu Śmierci, św. Rozalia;
· z końca wieku XVII: Najświętsza Maria Panna z Dzieciątkiem, św. Juda Tadeusz, św. Barbara Opiekunka Konających;
Pozostałości murów obronnych z XIV w.
Spichlerz z drugiej połowy XVIII w.
Synagoga znajdująca się przy ulicy Mikołaja Kopernika 24.
Synagoga została zbudowana w 1890 roku. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali synagogę. Po zakończeniu wojny budynek synagogi przebudowano na dom mieszkalny.
Kaplica Jerozolimska – pochodzi z 1829 roku. Wewnątrz barokowe wyposażenie m.in. ołtarz. Na ścianach zabytkowe obrazy z XVII w., przedstawiają one ukrzyżowanie i zdjęcie krzyża. Znajdują się też tutaj obrazy ukazujące życie św. Marii Magdaleny oraz zabytkowe drewniane świeczniki z początku XIX wieku. Kaplicę wybudowano na niewielkim pagórku w pobliżu Ornety (niem. Wormidtt), przy drodze do Pasłęka.
Kaplica w tym miejscu (dawniej pw. św. Krzyża) ufundowana została prawdopodobnie w. XVI jako kaplica Drogi Krzyżowej. Pierwsze pewne informacje na jej temat pochodzą z 1606 roku. Obecna budowla została wzniesiona na miejscu poprzedniej w 1829 roku.
Niewielką, późnobarokową, salową budowlę wzniesiono na planie prostokąta. Kaplica jest orientowana, murowana i otynkowana. Jej elewacje zdobią płytkie blendy i pilastry, a wieńczą trójkątne szczyty z wolutami. Całość przykryto dwuspadowym dachem. We wnęce zachodniej znajduje się wejście, we wschodniej płytka nisza z krucyfiksem późnobarokowym z około 1740 roku. W elewacjach bocznych umieszczono dwa okna o łuku odcinkowym, w opaskach, ujęte płytkimi wnękami.
Wewnątrz znajduje się zabytkowe wyposażenie, m.in. barokowy ołtarz z około 1800 roku, pochodzący z kościoła pw. św. Jana Chrzciciela w Ornecie (z kaplicy św. Krzyża). W ołtarzu umieszczono rzeźbę Najświętszej Marii (w pierwszej kondygnacji) i Chrystusa Zmartwychwstałego w zwieńczeniu, a w polu środkowym krucyfiks na tle malowanego krajobrazu. Z innych, zdemontowanych w orneckim kościele ołtarzy, przeniesiono do kaplicy (po 1830 roku) renesansowe obrazy, w tym cykl przedstawień z życia św. Marii Magdaleny, scenę Ukrzyżowania i zdjęcia z Krzyża (początek XVII wieku). W kaplicy znajdują się także drewniane świeczniki empirowe z początku XIX wieku.
Na wzniesieniu, na którym znajduje się kaplica, wykonywano niegdyś wyroki zasądzone przez władze miejskie. Stąd dawna nazwa tego miejsca „Wzgórze Szubieniczne”.
Orneta (niem. Wormditt, prus. Wurmedītin) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Orneta, położone na Równinie Orneckiej, na Warmii.
30 czerwca 2012 miasto liczyło 9169 mieszkańców.
Historia
· 12 sierpnia 1308 – na ten dzień datowana jest pierwsza wzmianka o osadzie Orneta. Była ona lokowana na staropruskim polu osadniczym Wurmedyten lub Wormedythin.
· 26 marca 1313 – początek miasta Orneta - potwierdzenie praw miejskich, pojawiło się w dokumentach miejskich słowo "civitas".
· 1340 – Orneta na 9 lat (do 1349) stała się siedzibą biskupów warmińskich. W tymże roku powstały mury obronne i rozbudowany został zamek.
· 1350 – rozpoczęto budowę kościoła farnego.
· 14 sierpnia 1359 – zostały odnowione przywileje miejskie Ornety na prawie chełmińskim. Miasto otrzymało ratusz.
· 1406 – wzmianka o szpitalu św. Ducha - średniowiecznym szpitalu orneckim.
· 21 stycznia 1454 – Zjazd w Ornecie, podczas którego miasta warmińskie stanęły po stronie Prus w wojnie trzynastoletniej.
· 1466 – II pokój toruński, w wyniku którego Warmia wraz z Ornetą weszły w skład Korony Polskiej.
· 24 listopada 1520 – ciężkie, 8-dniowe oblężenie Ornety, które skończyło się oddaniem miasta Albrechtowi Hohenzollernowi
· 1538 – Mikołaj Kopernik podczas pobytu w Ornecie asystował biskupowi Janowi Dantyszkowi przy odbiorze przysięgi składanej komornictwu biskupiemu.
· 1586 – osadzenie klasztoru katarzynek z inicjatywy biskupa Marcina Kromera.
· 17 lipca 1626 – Orneta została zajęta przez wojska szwedzkie.
· 1655-1660 – w wyniku drugiej wojny szwedzkiej miasto zostało całkowicie zrujnowane.
· 1703-1788 – Hans Wulff syn organmistrza z Ornety zbudował organy oliwskie.
· 1772 – Orneta w zaborze Pruskim.
· 1829-1830 – budowa kościoła ewangelickiego.
· 1867 – pierwsze gimnazjum w Ornecie.
· 1872-1875 – powstał nowoczesny szpital miejski - szpital św. Elżbiety.
· 1884 – Orneta otrzymała połączenie kolejowe z Olsztynem - budowa dworca kolejowego.
· 1885 – miasto otrzymało kolejne połączenie kolejowe, tym razem z Pieniężnem.
· 1894 – kolejne połączenie kolejowe z Morągiem.
· 1901 – powszechna elektryfikacja Ornety.
· 1902 – utworzenie gimnazjum żeńskiego.
· 1905 – połączenie kolejowe Ornety z Lidzbarkiem Warmińskim.
· 1911 – Orneta została skanalizowana i otrzymała wodociągi.
· 20 listopada 1925 – nowy budynek gimnazjów żeńskiego i męskiego.
· 17 marca 1945 – zajęcie Ornety przez wojska II i III frontu białoruskiego.
· 23 lipca 1945 – przekazanie Ornety administracji polskiej.
· 1945-1998 okres rozwoju, rozbudowy miasta - nowe zakłady przemysłowe, budynki mieszkalne i użyteczności publicznej.
· 1975 – w wyniku przeprowadzonej reformy administracyjnej Orneta weszła w skład województwa elbląskiego.
- 1999 – Orneta w nowo powstałym województwie warmińsko-mazurskim w powiecie lidzbarskim.
· Kościół Greckokatolicki Parafia bł. Emiliana Kowcza
· Kościół Rzymskokatolicki Parafia św. Jana Chrzciciela
· Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny Parafia św. Mikołaja
· Świadkowie Jehowy Zbór, Sala Królestwa.
Ratusz – wybudowany w stylu gotyckim znajduje się w centralnej części rynku orneckiego. Powstał on w 1351 na miejscu dawnego domu kupieckiego. Pierwsza wzmianka o nim datowana jest na 1359. Obecny kształt bryły ratusza został nadany najprawdopodobniej w latach 1376-1389. Jest to budynek murowany z liczną zendrówką. W XV wieku ratusz został obudowany murowanymi budami, które wzmiankowane są już w 1423. W 1614 owe budy uzyskały status domków budniczych. Ratusz ornecki zbudowany jest na planie prostokąta, z dosyć znacznie rozczłonkowanym szczytem. Dach wieńczy ośmioboczna wieżyczka barokowa z galeryjką, która odnawiana była trzykrotnie w 1586, 1622 i 1832. W hełmie wieży umieszczony jest najstarszy na Warmii dzwon pochodzący z 1384.
Kościół parafialny św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty – ul. Kościelna, gotycki kościół parafialny został zbudowany w latach przed 1350 – po 1370, z inicjatywy biskupa Hermana z Pragi (1338-1349), który obrał ornecki zamek za swoją siedzibę. Jej konsekracji, ku czci Boga Wszechmogącego, Chwalebnej Dziewicy Maryi i św. Jana Ewangelisty, dokonał biskup warmiński Henryk III Sorbom w 1379 roku. Jest ceglaną czteroprzęsłową bazyliką z niewyodrębnioną częścią prezbiterialną i z wieżą od zachodu. Od końca XIV w. (pierwsza wzmianka pochodzi z 1394 roku) do naw bocznych zaczęto dostawiać tej samej wysokości kaplice, szeroko otwarte do wnętrza naw bocznych. Ogółem powstało ich dziesięć. W 1494 roku nastąpiła ponowna konsekracja świątyni. Nadano jej wówczas patronów świętych Jana Chrzciciela i Jana Ewangelistę. Od XVI wieku wygląd zewnętrzny nie był już zmieniany. Kościół znacznie ucierpiał w historii, głównie za sprawą wojen i pożarów, lecz mimo to należy do najbardziej interesujących na Warmii. Został zniszczony w czasie wojen krzyżackich w latach 1519-1525. Po zniszczeniach kościół przebudowano i rozbudowano, otrzymał m.in. nowe szczyty i sklepienia. Mur ozdobiono wówczas ceramiką ceglaną i dobudowano szczyty kaplic. Około 1900 przeprowadzono gruntowny remont kościoła nie zmieniając jednak jego konstrukcji i architektury. We wnętrzu budynku na uwagę zasługują liczne zabytki: ołtarz główny z 1744, żyrandol z 1576, barokowe ołtarze boczne (św. Elżbiety Węgierskiej, św. Katarzyny Aleksandryjskiej, Serca Pana Jezusa), ambona z 1744. Liczne są ołtarze umieszczone przy filarach: ołtarz NMP Różańcowej z 1761 roku, ołtarz św. Józefa. Wewnątrz znajduje się również gotycki krzyż z XV wieku oraz mosiężny lawaterz. Znajdują się też gotyckie malowidła ścienne (m.in. Koronacja Marii z końca XIV w.), a ponadto liczne malowidła z XV w. Obok zabytkowa parafia.
Jest to kościół orientowany, wzniesiony w stylu gotyckim, z cegły. Nadano mu formę trójnawowej, czteroprzęsłowej bazyliki, bez wyodrębnionego prezbiterium oraz chóru. Nawa główna jest w nim znacznie wyższa od obu naw bocznych. Po stronie zachodniej usytuowano wieżę (45 m wysokości) z wejściem głównym, wzniesioną na planie kwadratu i wtopioną w główny korpus. Po jej bokach znajdują się dwie większe, kwadratowe kaplice. Od wschodu i zachodu ściany zewnętrzne opinają przypory, w które wkomponowano mniejsze kaplice, stwarzając przez to czwartą i piątą nawę. W kościele jest obecnie osiem kaplic. W lewej nawie znajduje się kaplica Świętego Krzyża, Zwiastowania oraz Maryjna (Mariacka), w prawej: „ciemna” lub też Błogosławionej Dziewicy, Trzech Król, świętych Piotra i Pawła, Matki Bożej Częstochowskiej, św. Katarzyny. Nad elewacjami wzniesiono rzędy szczytów bocznych zwieńczonych sterczynami o czworobocznym trzonie. Załamania dachowe kaplic zaopatrzono w daleko wysunięte „rzygacze” wody. Zewnętrzne ściany dekoruje szeroki kilkustrefowy ceglany fryz z cegły, z płaskorzeźbami głów męskich i kobiecych (od strony ulicy). Wnętrze świątyni przykrywają sklepienie wielogwiaździste. W różnych miejscach kościoła zachowane są gotyckie malowidła ścienne. Najciekawsze z nich: Koronacja Najświętszej Maryi Panny (około 1380 roku, zasłonięta ołtarzem Św. Rodziny), Panny Mądre i Głupie (około 1420-1440), św. Anna Samotrzeć w asyście świętych Jana Ewangelisty i Jakuba Większego (koniec XV wieku) oraz Męczeństwo św. Sebastiana (początek XVI wieku).
Ołtarz główny w stylu barokowym został wykonany w 1744 roku w warsztacie Jana Chrystiana Schmidta w Reszlu. Ołtarze boczne są w stylu neogotyckim. Po lewej stronie znajduje się ołtarz św. Elżbiety Węgierskiej, patronki Ornety, natomiast po prawej, Najświętszego Serca Pana Jezusa. Dwa ołtarze w stylu rokoko ustawiono przy filarach środkowych. Po prawej stronie ustawiono ołtarz Matki Bożej Różańcowej, wykonany w 1761 roku przez Krzysztofa Perwangera z Tolkmicka, a po lewej – ołtarz Świętej Rodziny, autorstwa Jana Freya z Braniewa, z 1764 roku. W kaplicy mariackiej znajduje się również marmurowy ołtarz z 1646 roku (do 1814 roku znajdował się w kościele jezuitów w Braniewie), a w kaplicy św. Piotra i Pawła, najstarszy w kościele, ołtarz z 1617 roku.
Ołtarz główny jest to ołtarz trzykondygnacyjny, ustawiony na dwuczęściowym cokole. Kolejne kondygnacje są coraz mniejsze i węższe. Części boczne są wysunięte w stosunku do środka ołtarza. W pierwszych dwóch kondygnacjach znajduje się po sześć kolumn w stylu korynckim, wykonanych z białego marmuru, trzecia jest czterokolumnowa. W piętrze najniższym znajduje się obraz św. Antoniego z Dzieciątkiem Jezus, pod którym ukryty jest obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej. Do końca II wojny światowej był tu olejny obraz Chrztu Chrystusa. Po obu stronach obrazu, pomiędzy kolumnami, znajduje się sześć naturalnej wielkości drewnianych rzeźb: na lewo – Świętego Piotra, Jana Chrzciciela i Andrzeja, na prawo – św. Pawła, Jana Ewangelisty i Jakuba Starszego. W drugiej kondygnacji umieszczono obraz św. Elżbiety, patronki miasta. Obok obrazu stoją figury świętych, nieco mniejsze niż te poniżej. Po lewej znajduje się wizerunek apostoła Bartłomieja i Mateusza, a po prawej św. Filipa i Tomasza. W najwyższej części ołtarza ustawiono rzeźbę Maryi stojącej na półksiężycu i w glorii. Po jej lewej stronie znajduje się figura św. Szymona, natomiast po prawej św. Judy Tadeusza, towarzyszą im także anioły. W zwieńczeniu ołtarza znajduje się scena przedstawiająca Boga Ojca w otoczeniu aniołów. Na kartuszu pomiędzy drugą i trzecią kondygnacją widnieje inskrypcja: S.D.G. MDCCXLIV. Elementy drewniane tego dzieła zostały częściowo polichromowane, a ozdobne detale częściowo pozłocone.
W nawie środkowej, po lewej stronie znajduje się barokowa ambona, wykonana w 1744 roku, podobnie jak ołtarz główny, w warsztacie Jana Chrystiana Schmidta w Reszlu. Ambona ma kształt ośmioboku, a jej kosz i balustradę podzielono kolumnami na prostokątne pola, w których umieszczono drewniane figury. Na koszu, w centralnym miejscu znajduje się Zbawiciel w otoczeniu czterech Ewangelistów z atrybutami. Nad drzwiami wejściowymi umieszczono figury świętych Piotra i Pawła, a po stronie schodów i wejścia trzy figury przedstawiające doktorów Kościoła: św. Grzegorza Wielkiego, Św. Hieronima i Św. Augustyna. Masywną i akustyczną nakrywę ambony zdobi postać Chrystusa Zmartwychwstałego, a podniebie baldachimu gołębica Ducha Świętego. Wśród innych cennych zabytków wymienia się również:
- kościelne organy z 1609 roku;
- zespół renesansowych (druga połowa XVI wieku) i manierystycznych (z 1609 roku) tablic ołtarzowych,
- portret kardynała Stanisława Hozjusza z 1570 roku,
- żyrandol z 1576 roku, wykonany przez Hermana Beringa z Gdańska,
- gotycki krzyż z XV wieku (wolnostojący).
- późnogotycka monstrancja z początku XVI wieku,
- sześć kielichów z XVII wieku i kilka późniejszych,
- relikwiarz barokowy z wizerunkiem św. Barbary,
- pacyfikał wykonany przez złotnika dobromiejskiego - Antoniego Kriegera,
- lampa wieczna z około 1700 roku.
Cerkiew prawosławna św. Mikołaja (parafialna). Dawny kościół ewangelicki wybudowany w latach 1829-1830, zapewne według projektu Karla Friedricha Schinkla, wieża 1905-1906. Po 1945 został przekazany Kościołowi prawosławnemu. Nastąpiła wtedy adaptacja wnętrza do potrzeb liturgii prawosławnej, przebudowano ołtarz, ustawiono ikonostas. Pierwotny ołtarz barokowy połączony jest z kazalnicą (zakupiony z jednego z kościołów katolickich).
Cerkiew greckokatolicka bł. Emiliana Kowcza Od 1996 mieści się w adaptowanym budynku magazynowym z początku XX wieku, zlokalizowanym przy ulicy Młynarskiej (na wylocie Zamkowej). Świątynia posiada jedną kopułę. Wewnątrz mieści się współczesny ikonostas. Obecne wezwanie cerkiew otrzymała 13 czerwca 2010, w czasie wizyty metropolity przemysko-warszawskiego Jana Martyniaka
Układ urbanistyczny miasta z rynkiem i ratuszem pośrodku, znajdują się też tutaj liczne kamieniczki zabytkowe które otaczają rynek oraz stoją przy okolicznych ulicach.
Klasztor Katarzynek Budynek wzniesiono w obrębie murów obronnych starego miasta, na południowo-wschodnim ich łuku (niem. Haushaltungsschule, obecnie ul. Olsztyńska 9).
Zgromadzenie sióstr św. Katarzyny (przybyłe z Braniewa) zostało osadzone w tym miejscu w 1581 roku przez biskupa Marcina Kromera. Do tego czasu klasztor zajmowany był przez konwent beginek o regule tercjarek franciszkańskich (wzmiankowany już w 1402 roku). Budynek wymieniony był w dokumentach z 1565 roku i 1581 roku jako stary z dziesięcioma celami. Przed 1586 roku został on całkowicie przebudowany i dostosowany do potrzeb nowego konwentu. Równocześnie rada miejska dodała sąsiednią parcelę, zabudowaną następnie w 1776 roku trzema dalszymi skrzydłami klasztoru. Znalazły w nim swoje miejsce dwa pokoje szkolne (siostry katarzynki prowadziły szkołę dla dziewcząt pw. Św. Anny), refektarz, kaplica i pokoje mieszkalne dla sióstr. Budynek był przebudowany w latach 1860-1861 i remontowany na początku XX wieku i w 1938 roku.
Wskutek licznych przebudów (zwłaszcza z lat 1860-1861) klasztor utracił późnobarokowe cechy stylowe i tylko jego wewnętrzny dziedziniec oraz masywne przypory u ścian przypominają wiek budowli. Jest ona murowana i otynkowana, czteroskrzydłowa, wzniesiona wokół prostokątnego dziedzińca. Skrzydło frontowe, od strony zachodniej, posiada mury i piwnice z 1586 roku. Pozostałe skrzydła pochodzą z roku 1776 (południowe posadowione zostało na dawnym murze obronnym). W północnym skrzydle na parterze znajduje się duża kaplica, przebudowana w roku 1861 i 1938, natomiast w skrzydle wschodnim na parterze znajdują się obszerne pomieszczenia gospodarcze kryte stropem belkowym. Elewacje są gładkie, z szerokimi gzymsami podokapowymi. W elewacji frontowej wyróżnia się pozorny trójosiowy ryzalit. Całość przykryto dachem dwuspadowym z dachówki. W różnych publikacjach odnotowywano, iż w budynku klasztoru znajduje się szereg zabytkowych elementów wyposażenia, w tym m.in.: szafa barokowa z datą 1795, kredens narożny klasycystyczny z początku XIX wieku, zegary szafkowe – z 1750 roku, i z połowy XIX wieku, a także liczne obrazy, w tym:
· z pierwszej połowy XVI wieku: św. Maria Magdalena;
· z pierwszej połowy XVII wieku: Grupa Ukrzyżowania, Złożenie do Grobu, Regina Protmann na Łożu Śmierci, św. Rozalia;
· z końca wieku XVII: Najświętsza Maria Panna z Dzieciątkiem, św. Juda Tadeusz, św. Barbara Opiekunka Konających;
- z pierwszej połowy wieku XVIII: Najświętsza Maria Panna i Najświętsza Maria Panna z Dzieciątkiem, w wieńcu z kwiatów, Salvator Mundi.
Pozostałości murów obronnych z XIV w.
Spichlerz z drugiej połowy XVIII w.
Synagoga znajdująca się przy ulicy Mikołaja Kopernika 24.
Synagoga została zbudowana w 1890 roku. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali synagogę. Po zakończeniu wojny budynek synagogi przebudowano na dom mieszkalny.
Kaplica Jerozolimska – pochodzi z 1829 roku. Wewnątrz barokowe wyposażenie m.in. ołtarz. Na ścianach zabytkowe obrazy z XVII w., przedstawiają one ukrzyżowanie i zdjęcie krzyża. Znajdują się też tutaj obrazy ukazujące życie św. Marii Magdaleny oraz zabytkowe drewniane świeczniki z początku XIX wieku. Kaplicę wybudowano na niewielkim pagórku w pobliżu Ornety (niem. Wormidtt), przy drodze do Pasłęka.
Kaplica w tym miejscu (dawniej pw. św. Krzyża) ufundowana została prawdopodobnie w. XVI jako kaplica Drogi Krzyżowej. Pierwsze pewne informacje na jej temat pochodzą z 1606 roku. Obecna budowla została wzniesiona na miejscu poprzedniej w 1829 roku.
Niewielką, późnobarokową, salową budowlę wzniesiono na planie prostokąta. Kaplica jest orientowana, murowana i otynkowana. Jej elewacje zdobią płytkie blendy i pilastry, a wieńczą trójkątne szczyty z wolutami. Całość przykryto dwuspadowym dachem. We wnęce zachodniej znajduje się wejście, we wschodniej płytka nisza z krucyfiksem późnobarokowym z około 1740 roku. W elewacjach bocznych umieszczono dwa okna o łuku odcinkowym, w opaskach, ujęte płytkimi wnękami.
Wewnątrz znajduje się zabytkowe wyposażenie, m.in. barokowy ołtarz z około 1800 roku, pochodzący z kościoła pw. św. Jana Chrzciciela w Ornecie (z kaplicy św. Krzyża). W ołtarzu umieszczono rzeźbę Najświętszej Marii (w pierwszej kondygnacji) i Chrystusa Zmartwychwstałego w zwieńczeniu, a w polu środkowym krucyfiks na tle malowanego krajobrazu. Z innych, zdemontowanych w orneckim kościele ołtarzy, przeniesiono do kaplicy (po 1830 roku) renesansowe obrazy, w tym cykl przedstawień z życia św. Marii Magdaleny, scenę Ukrzyżowania i zdjęcia z Krzyża (początek XVII wieku). W kaplicy znajdują się także drewniane świeczniki empirowe z początku XIX wieku.
Na wzniesieniu, na którym znajduje się kaplica, wykonywano niegdyś wyroki zasądzone przez władze miejskie. Stąd dawna nazwa tego miejsca „Wzgórze Szubieniczne”.
